حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست مهم و راهبردی با اعضای شورای عالی و مدیر حوزه علمیه خراسان، ضمن ترسیم نقشه راه تعامل نهاد علم و دین با ساختارهای تصمیمگیر نظام، بر جایگاه ممتاز حوزه خراسان به عنوان یک نهاد علمی پاسخگو به مسائل نوپدید تاکید کرد و خواستار ورود جدی فقها به عرصه «حکمرانی فضای مجازی» شد.
به گزارش مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در این دیدار با اشاره به هویت تاریخی و علمی حوزه علمیه خراسان، این حوزه را میراثدار بزرگانی چون خواجه نصیرالدین طوسی و آخوند خراسانی دانست و تصریح کرد که حوزه خراسان صرفاً یک نهاد آموزشی نیست، بلکه یک پایگاه عمیق علمی است که ویژگی بارز آن، امتزاج «عقلانیت، معنویت و شریعت» است.
وی با تاکید بر اینکه این حوزه همواره در طول تاریخ پاسخگوی «مسائل مستحدثه» و شبهات روز بوده است، خاطرنشان کرد که امتیاز ویژه مکتب خراسان، جمع میان علوم عقلی (فلسفه و کلام)، علوم نقلی (فقه و اصول) و عرفان است که این جامعیت، ظرفیت بیبدیلی برای تمدنسازی نوین اسلامی فراهم آورده است.
استاد خسروپناه در بخش دیگری از سخنان خود به چالشهای حکمرانی در دنیای مدرن پرداخت و با انتقاد از نگاه صرفاً فنی به تکنولوژی، «حکمرانی فضای مجازی» را یکی از فوریترین عرصههای مورد نیاز کشور دانست.
وی اظهار داشت که حکمرانی در فضای مجازی و مواجهه با پدیدههایی نظیر هوش مصنوعی و کوانتوم، نباید تنها به لایه زیرساخت و تکنیک محدود شود؛ بلکه حوزههای علمیه باید با تبیین مبانی حکمی و فقهی، چیستی و چگونگی زیست در این زیستبوم جدید را مشخص کنند. به گفته وی، اگر حوزه علمیه وارد میدان نشود و «حکمرانی» را تبیین نکند، مدیریت این فضا به دست تکنسینها خواهد افتاد که نگاه تمدنی ندارند.
وی همچنین با ابراز تمایل جدی برای اتصال بدنه نخبگانی حوزه خراسان به نظام تصمیمگیری کلان کشور، از عدم استفاده کافی از ظرفیتهای فکری این حوزه در تهران گلایه کرد و رسماً خواستار ایجاد سازوکاری شد تا نخبگان حوزوی خراسان در تدوین اسناد ملی و راهبردی شورای عالی انقلاب فرهنگی مشارکت مستقیم داشته باشند.
استاد خسروپناه تاکید کرد که تصمیمگیریهای کلان کشور نیازمند پشتوانه تئوریک و فقهی دقیقی است که در نخبگان این حوزه موج میزند و این ظرفیت نباید در جغرافیای مشهد محصور بماند.
در ادامه این نشست صمیمی و تخصصی، اعضای شورای عالی و مدیریت حوزه علمیه خراسان نیز به بیان دغدغهها و دیدگاههای خود پرداختند. حضرات آیات و حجج اسلام حاضر در جلسه، ضمن استقبال از رویکرد تعاملی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، بر آمادگی کامل حوزه خراسان برای نقشآفرینی در عرصههای ملی تاکید کردند.
ایشان با اشاره به تحولات ساختاری و علمی صورت گرفته در سالهای اخیر، گزارشی از تاسیس مدارس تخصصی، ورود به عرصههای فقه مضاف و تلاش برای پاسخگویی به نیازهای اجتماعی ارائه دادند.
اعضای شورا همچنین بر لزوم حفظ استقلال حوزه در عین تعامل با حاکمیت تاکید ورزیده و خواستار توجه بیشتر به معیشت و زیرساختهای پژوهشی طلاب شدند تا بتوانند با فراغ بال به جهاد علمی بپردازند. همچنین مدیران حوزه خراسان با تایید سخنان دکتر خسروپناه در خصوص فضای مجازی، آمادگی خود را برای تشکیل کارگروههای مشترک جهت تدوین پیوستهای فرهنگی و فقهی برای تکنولوژیهای نوین اعلام کردند و بر این نکته صحه گذاشتند که حوزه باید از انفعال خارج شده و در مقام راهبری فرهنگی جامعه قرار گیرد. در پایان این نشست مقرر شد کانالهای ارتباطی ویژهای جهت انتقال مستمر نظرات کارشناسی نخبگان خراسانی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ایجاد شود.
