حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست سرپرستان حوزههای معارف اسلام ناب استانها، با هدف ارتقای هماهنگی فکری، محتوایی و آموزشی این نهضت معرفتی، سخنرانی جامعی ایراد کرد.
به گزارش مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، وی با تبریک اعیاد رجبیه و مبعث و گرامیداشت یاد شهدای وقایع اخیر، بعثت پیامبر اکرم (ص) را منشأ حیات جدیدی برای انسانها دانست و بر نقش محوری ایشان در تحول گوهری شخصیتهایی چون سلمان فارسی، عمار، و ابوذر تأکید کرد.
دبیر شورا با اشاره به جایگاه امیرالمؤمنین (ع) به عنوان تربیتیافته مکتب پیامبر، به حدیث قرب نوافل از امام باقر و صادق (ع) اشاره کرد که در معراج به پیامبر (ص) ابلاغ شد. بر اساس این حدیث قدسی، انسان با واجبات به تقرب و با نوافل به محبوبیت الهی میرسد و خداوند با زبان او سخن میگوید و با دست او کار میکند. استاد خسروپناه اشاره کرد که این حدیث مورد تأیید اهل سنت نیز هست و از امام باقر و صادق (ع) نقل شده است.
استاد خسروپناه از حرکت سازمان تبلیغات اسلامی در راهاندازی «حوزه علمیه معارف اسلام ناب» در سطح کشور قدردانی کرد و آن را حرکتی ارزشمند خواند که منشأ تربیت انسانهای مؤمن، متدین و فرهیخته خواهد شد.
وی در ادامه به ضرورت بنیادین و کارکردی این حوزهها پرداخت و تحلیل تاریخی ارائه داد و گفت: هر جا در تاریخ اسلام توفیق، نصرت، موفقیت و اثربخشی حاصل شده است، ریشه در وجود مؤمنان باورمند به اعتقادات و ارزشهای اسلامی داشته است. هر جا ضرر و خسارتی در تاریخ اسلام مشاهده شده، ناشی از ضعف ایمان و عدم تخیل کافی نسبت به ارزشهای اسلامی بوده است.
استاد خسروپناه بر این اساس، تداوم و توسعه آموزش معارف ناب اسلامی را برای حفظ و تقویت دستاوردهای انقلاب و نظام حیاتی دانست.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ادامه سخنرانی خود در جمع سرپرستان حوزههای معارف اسلام ناب استانها، با ذکر مصادیقی از غزوات صدر اسلام، بر اهمیت ایمان خالص و باورمندی عمیق در تحقق نصرت الهی تأکید کرد.
استاد خسروپناه به جنگ بدر اشاره کرد و مثال زد که مؤمنان در آن بر سر دو راهی قرار داشتند. تعقیب کاروان تجاری ابوسفیان که مسیر سادهتری بود، غنیمت در پی داشت و زحمت جنگی کمتری مستلزم بود. مواجهه با سپاه عظیم نظامی هزار نفری دشمن که از خارج آماده شده بود.
وی توضیح داد که هرچند هر دو مسیر در ظاهر واجب بود، اما خداوند مصلحت را در رویارویی با سپاه اصلی و قدرتمندتر دید. با وجود کمبودات مادی، مؤمنان خالص توانستند پیروز شوند، چرا که نیمی از کشتهشدگان دشمن توسط خالصترین افراد لشکریان اسلام، از جمله امیرالمؤمنین (ع) و یاران برجستهای چون عموی پیامبر (ص) به هلاکت رسیدند.
دبیر شورا حاضران را به مطالعه آیات مربوط به غزوات در سورههای انفال (جنگ بدر)، آل عمران (جنگ احد)، و احزاب (جنگ خندق) دعوت کرد تا ببینند هر جا نصرت و اقتداری بوده، متعلق به مؤمنان باورمند و خالص بوده و هر جا عقبنشینی و شکستی رخ داده، ریشه در ضعف ایمان داشته است.
قصه خیبر؛ آزمون شجاعت و تحقق وعده الهی
استاد خسروپناه به جنگ خیبر بیان کرد که نبردی سخت با یهودیان بود و با شکست دو نفر از فرماندهان لشکر که جلو رفتند، آغاز شد. این شکست نشاندهنده نیاز به نیرویی با ایمان تثبیتشده بود.
استاد خسروپناه با تأکید بر نقش محوری امیرالمؤمنین (ع) در آن نبرد سرنوشتساز، بیان کرد که ایشان ابتدا با سه نفر از پهلوانان یهود به صورت تن به تن مقابله کرد و نبرد را به نفع اسلام رقم زد. این پیروزی، نمونه کامل آن است که چگونه ایمان خالص، حتی در سختترین شرایط، کلید نصرت و موفقیت است.
رمز پیروزی در ایمان خالص و نقش علما در تربیت شهدا
حجتالاسلام خسروپناه در تبیین تداوم این منطق ایمانی در تاریخ، به دوران پس از غزوه خیبر و جنگهای پس از آن پرداخت و تأکید کرد که هر جا مؤمنان خالص، اهل جهاد، هجرت و انفاق بودند، خداوند پیروزی را نصیبشان کرد.
وی این اصل را تا دوران معاصر و جنگ تحمیلی تعمیم داد و گفت: با وجود ریسک جانی افراد در مسئولیت های امنیتی و انتظامی، این ایمان و باور بود که رزمندگان را پای کار نگه میداشت تا جانانه از مملکت دفاع کنند.
در ادامه، دکتر خسروپناه به ذکر خاطرهای از شهید سرلشکر سپهبد شهید رشید پرداخت. استاد خسروپناه همچنین به انس عجیب شهید رشید با نهجالبلاغه و امیرالمؤمنین (ع) اشاره کرد. دبیر شورا نتیجه گرفت که قدرت، قوت و ایستادگی تا پای جان، همه و همه ریشه در باورهای خالصانه دارد و لذا رسالت حوزههای معارف اسلام ناب، تقویت همین باورها در جامعه است.
وی، با استناد به تجارب شخصی خود در مواجهه با فارغالتحصیلان دورههای آموزشی متمرکز بر معارف اسلامی، سه مثال عینی را برای اثبات تأثیر بنیادین این آموزهها بر تقویت باور و عملکرد انقلابی و تخصصی افراد ارائه کرد.
دبیر شورا، طرح ولایت که توسط آیتالله مصباح یزدی (ره) پایهگذاری شد را نمونه برجستهای از تربیت عمیق فکری دانست. وی اشاره کرد که این دوره با تدریس اساتیدی چون علامه جعفری و محسن رضایی آغاز شد و بر مباحثی نظیر معرفتشناسی، هستیشناسی و انسانشناسی تمرکز داشت.
استاد خسروپناه قاطعانه اعلام کرد که هر فردی که این دوره را گذرانده است، دارای بنیان فکری محکم و ایمانی معتقد است.
وی تأکید کرد که بسیاری از این افراد که دارای تحصیلات عالی دانشگاهی در رشتههای پیشرفته مانند هوش مصنوعی، میکروالکترونیک و کوانتوم هستند، همچنان با وی در ارتباطند و اعتراف میکنند که موفقیت امروزشان مدیون آموختههای همان دوره است. این افراد حتی با وجود دریافت دعوتنامههای متعدد از کشورهای پیشرفتهای چون آمریکا و کانادا برای انجام کارهای تخصصی، به دلیل باورهای دینی محکم و احساس خدمت به میهن، در ایران باقی ماندهاند و مشغول تولید دانش فنی در حوزههایی مانند سنسورهای کوانتومی هستند.
مثال بعدی به فعالیتهای مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی اختصاص یافت که از زمان تولیت شهید بهشتی (ره) شکل گرفته است. مخاطب اصلی این مؤسسه دانشآموزان مقطع متوسطه (اول و دوم) بودهاند.
استاد خسروپناه ادامه داد که در این دورهها، فعالانی شرکت کردهاند که در ابتدا دارای گرایشهای الحادی بودهاند، اما پس از گذراندن دورهها، نه تنها موحد شدهاند، بلکه به مرتبه اهل نافله شب رسیدهاند. این افراد با مطالعه مباحث کلامی و اعتقادی، به چنان باوری رسیدند که نگاهشان به کل جهان هستی متحول شد.
استاد خسروپناه در ادامه سخنان خود، با تمرکز بر گروه سنی درگیر در اغتشاشات اخیر (۱۶ تا ۲۳ سال)، تأکید کرد که بخش قابل توجهی از این افراد که دچار انحراف فکری شدهاند، با بهرهگیری از روشهای نوین آموزشی مبتنی بر معارف ناب، قابل بازگشت و احیا هستند.
استاد خسروپناه با اشاره به اینکه وظیفه اصلی، تربیت «سربازان امام زمان (عج)» است و این افراد به دلیل تأثیرپذیری از فضای مجازی، از باورهای غلط فاصله گرفتهاند، تأکید کرد که برای جذب این طیف گسترده، روشها باید متنوع باشند. برای برخی مخاطبان، ممکن است روش «طرح ولایت» کارساز باشد، اما برای طیفهای دیگر، باید از روش معرفت عرفانی استفاده کرد تا کم کم رشد یابند. وی با اشاره به استفاده از فناوریهای نوین گفت: با توجه به کاهش حوصله نسل جدید (که به اخبار کوتاه عادت دارند)، آموزشهای سنتی طولانی دیگر کارساز نیست. وی تجربه خود در استفاده از هوش مصنوعی برای تبدیل متون فقهی سنگین به اسلایدهای تصویری جذاب برای تدریس «حکمرانی جهاد» را مثال زد و گفت که این ابزارها باعث میشوند مخاطب، حتی در کلاسهای یک ساعته و نیمه، خسته نشود و جذب محتوا گردد.
