دکتر مسعود پزشکیان، رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، مصوبه «مسائل، راهبردها، اقدامات ملی و تقسیم کار دستگاهی در زمینه پیشگیری فرهنگی و اجتماعی از مصرف دخانیات در کشور» که در جلسه 922 مورخ 1404/7/22 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه 537 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است؛ به شرح ذيل براي اجراء ابلاغ کرد.
مصرف دخانیات بهویژه در میان جوانان و نوجوانان تهدیدی جدی برای سلامت عمومی و سرمایههای اجتماعی ایران محسوب میشود. بر اساس اطلاعات و آمارهای موجود؛ سن شروع مصرف به شکل نگرانکنندهای کاهش یافته است. همچنین؛ شاهد روند رو به رشد مصرف دخانیات در بین زنان و دختران کشور نیز هستیم. این مسئله نه تنها بار اقتصادی و درمانی سنگینی بر دوش نظام سلامت میگذارد؛ بلکه با افزایش آسیبهای اجتماعی، چالشی اساسی در مسیر پیشرفت کشور ایجاد خواهد کرد. تجربه جهانی نشان داده است سیاستهای صرفاً محدودکننده و تنبیهمحور کارایی پایینی در کنترل مصرف دخانیات، دارند. آنچه میتواند تحول ایجاد کند عبارت است از تدابیر و طراحی مداخلات هوشمندانه فرهنگی و اجتماعی که ریشههای پذیرش مصرف دخانیات را در لایه های مختلف جامعه هدف قرار میدهد. مطابق اقدامات ملی 17 و 18 راهبرد کلان 6 نقشه مهندسی فرهنگی کشور؛ «طراحی و تدوین برنامه جامع فرهنگی و اطلاعرسانی مضرات و آسیبهای فردی و اجتماعی مصرف دخانیات از طریق مراجع تخصصی و حرفهای و مراکز فرهنگی و تربیتی مرتبط» و «برنامهریزی برای ارتقای مهارت و توانمندسازی خانوادههای در معرض آسیب و یا آسیبدیده در حوزه دخانیات و گسترش اقدامات پیشگیرانه و درمانی با بهرهگیری از آموزههای دینی و فرهنگی»، صراحتاً مورد تأکید قرار گرفته است.
رویکرد فرهنگی و اجتماعی به موضوع مصرف دخانیات را میتوان به عنوان مکملی بر قوانین موجود در این عرصه و دریچهای نو در برنامه کنترل و مبارزه ملی با دخانیات در کشور دانست. در این راستا، این مصوبه بر پنج عرصه اولویتدار، شامل: مدارس، دانشگاهها و مراکز آموزش عالی، آثار و تولیدات چندرسانهای، فضای مجازی، اماکن عمومی و محیطهای کاری با هماهنگی و مشارکت دستگاهها، خبرگان، فعالان و گروههای مردمی فعال در حوزه پیشگیری و مقابله با مصرف دخانیات، به شرح ذیل تمرکز دارد
:
تبصره 1- ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات، مسئول پیگیری اجرا و نظارت بر حسن اجرای راهبردها و اقدامات این مصوبه و کارکردسنجی دستگاههای ذیربط و ارزیابی میزان اثربخشی اقدامات مذکور است.
تبصره 2- دستگاههای محوری موظفند ظرف مدت 6 ماه از زمان ابلاغ این مصوبه، نسبت به تهیه برنامه عملیاتی ذیل راهبردها و اقدامات تعیین شده، اقدام نموده و گزارش آن را به ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات ارائه نمایند.
تبصره 3 - دستگاههای محوری در اجرای راهبردها و اقدامات فوقالذکر از ظرفیت سایر دستگاههای ذیربط و گروهها و تشکلهای مردمی استفاده میکنند.
تبصره4- ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات، سالیانه گزارش اجرای راهبردها و اقدامات ملی فوقالذکر و اثربخشی آنها را با همکاری دستگاههای محوری تهیه و به دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه مینماید.
این مصوبه مشتمل بر یک مقدمه، 5 عرصه و 4 تبصره در جلسه 922 مورخ 1404/7/22 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، لازم الاجرا است.
[1] . قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات
