حجت الاسلام و المسلمین ابراهیمی دبیر شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی طی یادداشتی نقش و جایگاه زیارت در نظام تعلیم و تربیت و آموزش کشور را تبیین کرد.
به گزارش مرکز رسانه وروابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی متن یاداشت حجت الاسلام والمسلمین ابراهیمی بدین شرح است:
بسم الله الرحمن الرحيم
زيارت فقط يک عمل عبادی فردی نيست. بلکه بستری برای رشد و تعالی معرفتی فرد و جامعه است. زیارت دل زائر را در پیوند با مزور جلا میدهد. ظرفیتی که میتواند در نظام تعلیم و تربیت و آموزش کشور مسير رشد اخلاقی، هويتی و اجتماعی دانش آموز را عميقا تحت تاثير قرار دهد.
وقتی زائر در برابر الگوهای قدسی میايستد، در پرتو مزور هم ذهنش آرام میشود و هم دلش جهت میگيرد،و هم رفتارش رنگ ديگری پيدا مي کند.
این ظرفيت تربیتی که در سالهای پس از انقلاب اسلامی، با تقويت و توسعه و ظرفیت زيارت بیشتر آشکار شده است.
اگر بخواهیم اژ ظرفیت زيارت در جايگاه نظام تعلیم و تربیت کشور به درستی و به نحو مطلوب بهره مند باشیم. بايد آن را در سه سطح مورد توجه قرار بدهیم:
فلسفه تربيت، برنامه درسی و محيط مدرسه، و تجربه ی زيسته دانش آموز.
البته آستان ها و بقاع متبرکه نيز قطعا در اين مسير میتوانند پشتيبان و الهام بخش باشند.
اما سطح نخست: سطح فلسفه تربيت است. از این منظر، زيارت فقط يک برنامه يا سفر نيست؛ يک مسیر روشن و موثر در امر تربيت است. تجربه ای که ميان دانش آموز و الگوهای نورانی معصومان عليهم السلام و ديگر بزرگان پيوند معنوی و آرام بخش برقرار میکند.
قرآن کريم در توصيف فلسفه تربيت الهی، سه رکن را بيان مي کند: تلاوت، تزکيه و تعليم. خدواند در آيه 2 سوره جمعه مي فرمايد:
«يتلو عليهم آياته و يزکيهم و يعلمهم الکتاب و الحکمة».
زيارت نيز در امتداد همين منطق است؛ فرصتی برای ادب، حضور قلب، یادگیری، تذکر و پيوند با جريان زنده امت اسلامی.
در همین راستا آستان های مقدس و بقاع متبرکه، با هويت دینی و معنويت خاص خود، میتوانند دانش آموز را به اميد، مسئوليت پذيری نزديک کنند؛ همان مسيری که انقلاب اسلامی بر احيای آن تاکيد داشته است. جهت گيری های اين سطح، چارچوب کلی و کلان حضور زیارت در برنامه ريزی تربيتی در مدرسه را مشخص می کند.
2. سطح دوم: برنامه درسی و محيط آموزشی
زيارت میتواند در درس ها و فعاليتهای مدرسه حضور پيدا کند؛ نه فقط با بحث نظری بلکه با تجربه های ملموس و روشن.
به عنوان مثال در ادبيات، پرداختن به خواندن و تحليل ادعیه و متون ماثور زيارتی؛ در تاريخ، معرفی زندگی و انديشه مزور یا همان شخصيت های مورد زيارت؛
در هنر، نگاه به زيبايی معماری و نگارگری اماکن مقدس و الهام گرفتن از آنها؛
در مهارتهای زندگی، تمرين آداب حضور، ادب و یادگیری چگونه زیستن با استفاده از سیره و زندگی امامان معصوم علیهم السلام و شخیصت های گرانقدر به ویژه با بهره گیری از متون و مضامین زیارات ماثوره.
فضای مدرسه نيز مي تواند یستر مقدمه ای کوچک از زيارت باشد با برنامه های مناسباتی، توليد پادکست، نمايشنامه و روايت نويسی. اين تجربه ها پيش از سفر، دانش آموز را آماده، مهیا و همراه میکند برای حضور در مکان های مقدس.
3. سطح سوم، تجربه عملی و اجتماعی است.در اين مرحله، زيارت فقط يک مفهوم آموزشی نيست؛ بلکه زیارت تبديل میشود به بخشی از سبک زندگی دانش آموز. اين تجربه سه جلوه دارد:
- زيارت مستقيم؛
- مشارکت های اجتماعی مثل توسعه ی مفهوم خدمت و خادمياری و فعاليت های همدلانه؛
- و مهم تر از همه، استمرار به امر زيارت در زندگي روزمره حتی با یک سلام وتوجه قلبی کوتاه که موجب همدلی و نزدیکی قلب ها در کلاس معرفتی مزور با سایر مومنین و مسلمانان خواهد شد.
وقتی زيارت در دل و رفتار دانش آموز مستقر شود، آرام آرام به بخشی از شخصيت او تبديل میشود. همان مسيری که با آرمان های انقلاب اسلامی يعنی بازگشت به هويت ايمانی و زندگی معنوی هماهنگ است. اين سطح نتيجه عملی و عينی دو سطح پيشين است.