هشتصد و چهل و هفتمین جلسه شورای فرهنگ عمومی کشور صبح روز سهشنبه دوم دیماه با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و اعضای شورا برگزار شد و در آن تجربههای موفق استان اصفهان در حوزه فرهنگ شهروندی مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی به نقل از روابطعمومی و اطلاعرسانی دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور، هشتصد و چهل و هفتمین جلسه شورای فرهنگ عمومی کشور با ریاست سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، دبیری قادر آشنا و با حضور اعضای شورا برگزار شد. در این جلسه مهدی جمالینژاد استاندار اصفهان، علی قاسمزاده شهردار اصفهان و سیدمهدی سیدیننیا مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان نیز حضور داشتند. با توجه به تجربه موفق استان اصفهان در حوزه فرهنگ شهروندی و فعالیتهای مؤثر دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی این استان، تجربیات موفق این استان تشریح شد.
در ابتدای این جلسه مسئولان استان اصفهان گزارشی در مورد اقدامات انجام شده در راستای "فرهنگ شهروندی" ارائه کردند، تجربیات موفق خود را با اعضای شورای فرهنگ عمومی کشور به اشتراک گذاشتند و حاضران در جلسه به بحث و بررسی در مورد گزارش ارائه شده پرداختند و مقرر شد کارگروه مشترک دبیرخانه و نمایندگان استان از طرح اجرا شده برای سند نهانی فرهنگ شهروندی شورا و نیز الگویابی از آن در دیگر استانها استفاده شود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با توجه به گزارش ارائه شده از اقدامات انجام شده در راستای تعالی "فرهنگ شهروندی" در استان اصفهان، گفت: گزارشی که ارائه شد چند ویژگی داشت که باید به آن توجه کرد.
وی افزود: "پژوهش محوری" و اتکا به کارهای علمی متنوعی که این طرح بر آنها استوار بوده، ویژگی نخست اقدامات انجام شده محسوب میشود.
صالحی رسیدن از مسیر "پژوهش" به "مدل نظری" را ویژگی دوم اقدامات انجام شده دانست و تصریح کرد: گاهی پژوهشهایی انجام میشود اما مدل نظریِ منسجمی از دلِ آن شکل نمیگیرد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر اینکه وجود "مدل عملیاتی" و طرحهای اجرایی مبتنی بر "مدل نظری" ویژگی سوم گزارش ارائه شده بود، گفت: ویژگی چهارم ناظر بر حل مسئله است؛ اینکه در کدام حوزهها مسائل حل شده یا در مسیر حل قرار گرفتهاند بسیار اهمیت دارد چراکه گاهی مدل نظری و عملیاتی داریم اما تجربه در مرحله عمل هنوز نشان نداده است که واقعاً به حل مسئله منجر میشود یا خیر؛ بنابراین همچنان ابهاماتی در مقام اجرا باقی میماند.
وی افزود: در سطح دیگر نیز این نکته حائز اهمیت است که مسئولان شهری اصفهان توانستهاند مشارکتهای مختلف دستگاهی را سامان دهند و همانطور که اشاره شد در حوزه مدیریت شهری بهجای تمرکز بر مدیریت واحد به سمت "قرارگاه" و "هماهنگیِ برنامهای" حرکت کنند که این رویکرد نیز بهخوبی پیش رفته است.
صالحی تصریح کرد: گزارش اقدامات انجام شده از جمله در حوزه مدارس، آموزش معلمان (و سایر حوزههایی که با دستگاههای اجرایی در ارتباط هستند) نشان میدهد که در حوزه عملیاتی از استعدادها و ظرفیتهای گوناگونی برای اجرایی کردن برنامهها بهره گرفته شده است؛ از مشارکت دستگاههای دولتی، عمومی و خصوصی گرفته تا میدانهای مختلف اعم از فضای شهری، رویدادها و سایر عرصهها.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: به نظر میرسد که این مجموعه بهعنوان تجربه عملیاتی در حوزه شهر و شهروندی بهطور عام و در موضوع "فرهنگ شهروندی" بهطور خاص تجربهای قابل توجه به دست آورده؛ تجربهای که از یکی، دو دهه پیش آغاز شده و اکنون با حضور جناب آقای جمالینژاد و جناب آقای قاسمزاده شتاب بیشتری گرفته است.
صالحی در پایان با تاکید بر راهاندازی بانک اطلاعات پروژههای موفق فرهنگ عمومی از سراسر کشور توسط دبیرخانه شورا تصریحکرد: در استانها طرحهای موفقی داریم که میتوانیم از آنها تجربه نگاری کنیم و به الگویی مشخص برسیم علاوه بر آن آموزش تجربههای موفق نیز باید در دستور کار قرار گیرد.
قادر آشنا، مشاور وزیر و دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور، در این جلسه با تبریک فرارسیدن ماه رجب و ولادت امام محمد باقر(ع) گفت: با توجه به تصمیم شورای فرهنگ عمومی کشور مبنی بر بهرهگیری از تجربیات موفق استانها در موضوعات جلسات، مقرر شد این تجربیات در قالب گزارش ارائه شود. به همین دلیل، استان اصفهان فرصت یافت تا فعالیتهای اجراشده در حوزه فرهنگ شهروندی را گزارش کند که اقدامات بسیار ارزشمندی انجام شده است.
مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان نیز اظهار کرد: از زمان عهدهدار شدن مسئولیت، همواره با مردم در ارتباط بودهام. ارائه منظم گزارش عملکرد موجب دلگرمی و حضور فعال آنان شده و در نهایت به افزایش سرمایه اجتماعی میانجامد.
وی افزود: در حوزه فرهنگ شهروندی بیش از دو دهه فعالیت داریم و مدیریت هماهنگ شهری در اصفهان نهادینه شده است. در سامانه «منتاک» پروژههای استان بهطور مستمر رصد و گزارش میشوند تا مردم بر ساختوسازها و پروژهها نظارت و قدرت انتخاب داشته باشند.
استاندار اصفهان همچنین تأکید کرد: در ارتقای فرهنگ شهروندی باید نگاه به شهرهای کوچک و میانی نیز معطوف شود تا از حاشیهنشینی، آسیبهای اجتماعی و مهاجرتهای بیرویه جلوگیری شود. مؤلفههای فرهنگی باید در آمارگیریها وارد شوند تا برنامهریزی دقیقتر انجام شود.
علی قاسمزاده، شهردار اصفهان با بیان اینکه مبنای فرهنگ شهروندی بر حقوق و وظایف است، گفت: در برنامههای ما سطوح مشارکت شهروندان در چهار سطح شهروندی، شهربانی، شهراندیشی و شهریاران تعریف شده و تلاش میکنیم از ظرفیت سازمانهای مردمنهاد بهرهمند شویم. ارتباط مؤثر و دوسویه با مردم موجب افزایش مشارکت اجتماعی خواهد شد.
وی افزود: فرهنگ شهروندی باید در مدارس و کتابهای درسی وارد شود. در برخی مدارس استان، کلاسهای آزمایشی «کلاس شهر» در پایههای اول و ششم دبستان برگزار میشود که همراه با وسایل کمکآموزشی و بازدیدهای میدانی است.
شهردار اصفهان ادامه داد: پرنفوذترین رسانه تابلوهای شهری هستند که بخشی از آنها به فرهنگ شهروندی اختصاص یافته و پیامها از این طریق منتقل میشوند. تاکنون ۳۰۰ عنوان کتاب در حوزه فرهنگ شهروندی منتشر و توزیع شده است و بخشی از این کتابها جهت آموزش به برخی مدارس استان تحویل شده است.
سیدمهدی سیدیننیا، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان نیز گزارشی از فعالیتهای شورای فرهنگ عمومی استان ارائه کرد و گفت: در سال جاری ۲۵ مصوبه در خصوص برش نقشه مهندسی فرهنگی استان تصویب شد و پنج اولویت تخصصی شناسایی شده که پس از تصویب نهایی و رونمایی، وارد مرحله اجرا خواهد شد.
در پایان جلسه، اعضای شورا پیشنهادهایی از جمله ایجاد بانک اطلاعات تجربههای موفق، تمرکز بر تجربهنگاری و الگوهای موفق، آموزش تجربیات موفق، توجه به ساختارهای مردمی در طرحها، شناسایی و تقویت نقاط اثرگذار، فعالسازی دستگاهها و نهادهای دیگر، توجه ویژه به نقش جوانان و همچنین توجه به زیستبوم مطرح کردند.
