در این رویداد علمی، ده‌ها استاد و پژوهشگر از ایران و دیگر کشورها تازه‌ترین دیدگاه‌ها و مقالات خود را درباره موضوع «همگرایی و پیشرفت» ارائه و به بررسی ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی این مفهوم پرداختند.
در آیین افتتاحیه این کنفرانس، صادق واعظ‌زاده، رئیس شورای عالی و مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با گرامیداشت یاد و راه شهدای عالی‌قدر جنگ تحمیلی، از رهبر معظم انقلاب تا دانش‌آموزان میناب، بااشاره به تحولات منطقه و برخی شاخص‌های مهم پیشرفت در ایران گفت: در این جنگ برخی، شاخص‌های پیشرفت که وضعیت مثبت ایران را نشان می‌دهد، آشکار شد؛ شاخص‌هایی همچون همگرایی ملی، قدرت دفاعی، استحکام ساخت سیاسی تاب‌آوری نسبی اقتصادی.
وی ادامه داد: بی‌تردید اگر دشمن عقل و تدبیر داشت و از وضعیت واقعی این شاخص‌ها آگاه بود، شاید اقدام به تهاجم نظامی علیه ایران نمی‌کرد.
رئیس شورای عالی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با اشاره به بهره‌گیری از این فرصت، به موضوع رتبه‌بندی‌های بین‌المللی که کشورها را در بخش‌های مختلف یا به‌صورت کلی در دسته‌هایی چون «توسعه‌یافته»، «در حال توسعه»، «پیشرو» و غیره طبقه‌بندی می‌کنند پرداخت و اظهار داشت: این ارزیابی‌ها توسط سازمان‌های متعدد خارجی و بین‌المللی بر اساس شاخص‌های معین صورت می‌گیرد.
واعظ زاده افزود: امروزه بر همگان روشن شده که این شاخص‌ها برای بازنمایی وضعیت واقعی کشورها کفایت نمی‌کند و نیازمند بازنگری است.اینکه این شاخص‌ها و رتبه‌بندی‌ها را کاملاً علمی ندانیم و یا آن‌ها را دارای سوگیری تلقی کنیم، نباید منجر به بی‌اعتنایی به آن‌ها شود؛ چراکه بی‌اعتنایی وظیفه ما را تمام نمی‌کند. این شاخص‌ها و رتبه‌بندی‌ها در تعاملات بین‌المللی مثل تجارت خارجی، سرمایه‌گذاری خارجی و گردشگری و بطور کلی اعتبار جهانی کشورها مؤثرند
وی با اشاره به اینکه ما در توجه به این شاخص‌ها و رتبه‌بندی‌ها و تلاش برای بهبود آن‌ها کوتاهی کرده‌ایم، از متخصصان رشته‌های مختلف تقاضا کرد در راستای نقد و اصلاح این شاخص‌ها در سطح بین‌المللی اهتمام بورزند.همچنین از دولت خواست با تشکیل کمیته‌ای عملکرد دستگاه‌های اجرایی را ذیل این شاخص‌ها هماهنگ کند تا نقدها و پیشنهادهای سازنده خود را تدوین کنند.
رئیس شورای عالی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت تاکید کرد: این اصلاحات از طریق وزارت امور خارجه و سایر مراجع ذی‌ربط، در اختیار نهادهای بین‌المللی قرار گیرد.
واعظ زاده اظهار داشت : اگر سازمان‌های بین‌المللی به این اصلاحات توجه لازم را داشته باشند که مطلوب است؛ در غیر این صورت، یا به موازات آن، از طریق ائتلاف‌هایی نظیر بریکس، سازمان همکاری شانگهای، جنبش عدم تعهد، کنفرانس اسلامی و مجموعه‌های مشابه، شاخص‌های علمی مناسبی برای رتبه‌بندی‌ جدید کشورها تهیه شود.
وی ابراز امیدواری کرد، سازمان ملل در این زمینه واکنش مثبتی نشان دهد؛ چراکه تجربه موفقی در اوایل دهه ۱۳۸۰ هجری شمسی در این خصوص وجود دارد. در آن مقطع، کمیته‌ای با حکم رئیس‌جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی وقت تشکیل شد که شاخص‌های حوزه فرهنگ، علم، آموزش و فناوری را تدوین کرد و این حوزه‌ها را در سطح خرد و کلان ملی ارزیابی کنند. نتایج بخش علم و فناوری در قالب کتابچه‌ای در سطح بین‌المللی منتشر و به سازمان ملل هم ارسال شد. آن نهاد گزارش ایران را پذیرفت و آمارهای کشور را در کتاب سالنامه سازمان ملل اصلاح کرد؛ هرچند متأسفانه این روند استمرار نیافت.
وی ادامه داد : بسیاری از شاخص‌های پیشرفت قابلیت پذیرش جهانی دارند. به‌طور مثال، «هانتینگتون»، استقلال و قدرت دفاعی را جزو شاخص‌های هفت‌گانه توسعه کشورها برمی‌شمارد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در پایان از دبیرکل سازمان ملل متحد خواست، کمیته‌ای ترجیحاً منتخب مجمع عمومی تشکیل دهند تا تحت نظارت آن، شاخص‌های تدوین‌شده توسط سازمان‌های تابعه (شامل فائو، UNDP و یونسکو و غیره) با رویکردی بی‌طرفانه و علمی و با توجه به پیشرفت‌های جدید علمی و فناوری بازنگری شود. ترکیب اعضای کمیته به‌صورت متوازن و عادلانه، شامل نمایندگانی از کشورهایی با وضعیت متفاوت باشد.
در ادامه این نشست اکبرزاده، دبیر پانزدهمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت ، با اشاره به محور کنفرانس «همگرایی و پیشرفت» گفت: هدف اصلی این دوره، بررسی رابطه متقابل همگرایی و پیشرفت در چهار حوزه اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است؛ حوزه‌هایی که نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده جوامع اسلامی و به‌ویژه ایران دارند.
عضو شورای عالی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در ادامه تأکید کرد: در این دوره، سه ارزش بنیادین عدالت، معنویت و عقلانیت به عنوان ارکان اصلی پیشرفت مورد توجه قرار گرفته‌است. ارزش‌هایی که می‌توانند زمینه‌ساز تقویت همگرایی ملی در جامعه‌ای متنوع از نظر قومی و فرهنگی باشند و در سطح جهان اسلام نیز به تحکیم وحدت کمک کنند.
دبیر کنفرانس سپس به ارائه آمار مقالات پرداخت و گفت: در مجموع ۱۴۶ مقاله به دبیرخانه کنفرانس ارسال شد که پس از داوری علمی، ۸۲ مقاله برای ارائه پذیرفته شد. از این تعداد، ۶۱ مقاله به صورت شفاهی و ۲۱ مقاله در قالب پوستر ارائه می‌شود.
مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت همه ساله براساس نقشه تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و تبیین محتوای الگو ، با حمایت اندیشمندان داخلی وخارجی به صورت هدفمند کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را برگزار و محتوای ارائه شده، علاوه بر بهره مندی محتوایی در سند الگو، به عنوان سند پشتیبان الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت به شمار می رود.