دکتر سعیدرضا عاملی، رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تحلیل ابعاد جنگ اخیر علیه جمهوری اسلامی ایران، تأکید کرد: این جنگ که در قالب درگیریهای ۱۲ روزه و عملیات رمضان صورت گرفت، فاقد هرگونه مشروعیت از سوی نهادهای بینالمللی، شورای امنیت سازمان ملل و حتی کنگره آمریکا بود و به صورت کاملاً یکجانبه و ظالمانه علیه مردم شریف ایران اجرا شد.
به گزارش مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر سعید رضا عاملی طی گفتگوی با شبکه تلویزیونی دانشگاه تهران در بخش اول سخنان مشروح خود با اشاره به تاریخچه جنگافروزیهای قدرتهای جهانی، خاطرنشان کرد: پس از تصویب منشور ملل متحد، امیدهایی در سطح جهان برای تجربه جهانی عاری از جنگ شکل گرفت، اما ایالات متحده از دهه ۱۹۵۰ میلادی مجدداً چرخه جنگهای متعدد را در جهان آغاز کرد.
وی با استناد به آمارهای تاریخی افزود: در طول ۲۵۰ سال تاریخ ایالات متحده، این کشور تنها ۱۶ سال بدون جنگ بوده و مابقی عمر خود را درگیر منازعات نظامی در نقاط مختلف جهان کرده است. جنگ کامبوج در ۱۹۵۳ با آمار کشتهشدگانی نزدیک به ۵ میلیون نفر، جنگ ویتنام با ۲۰ سال تداوم و ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار قربانی بیگناه، و درگیریهای کره با بین ۱.۵ تا ۵ میلیون کشته، نمونههایی از این الگوی تکرارشونده است.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه به جنگهای اخیر منطقه اشاره کرد و گفت: جنگ افغانستان با بهانه مقابله با بنلادن و حادثه ۱۱ سپتامبر آغاز شد، در حالی که بنلادن نه تبعه افغانستان بود و نه میتوان اقدام یک فرد را به کل یک ملت تعمیم داد و بر اساس آن، خشونت فراگیر را بر سر یک کشور فرو ریخت.
دکتر عاملی با تحلیل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران تصریح کرد: جنگ هشتساله، جنگ صدام نبود، بلکه جنگ آمریکا بود که با پشتیبانیهای گسترده منطقهای و بینالمللی علیه مردم ایران به راه افتاد. همچنین حمله مجدد به عراق در دوره بعدی با گمانهزنیهای واهی درباره وجود سلاحهای هستهای و دادهپردازیهای ساختگی صورت گرفت که پس از رمزگشایی، روحیه سلطهگری و منافع تجاری-نظامی پشت آن آشکار شد.
بودجه نظامی آمریکا؛ ۱.۵ تریلیون دلار برای جنگافروزی در کنار فقر گسترده داخلی
وی با اشاره به بودجه سال ۲۰۲۶ ایالات متحده گفت: از مجموع حدود ۷.9 تریلیون دلار بودجه آمریکا، حدود ۱.۵ تریلیون دلار (معادل ۱۳ تا ۱۴ درصد کل بودجه) به بخش دفاعی و ایدههای جنگطلبانه اختصاص یافته است؛ در حالی که بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون نفر از جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی میکنند و ضریب جینی نزدیک به ۰.۴۸ نشاندهنده شکاف عمیق اجتماعی در داخل آمریکاست.
عاملی افزود: با وجود این شرایط، همان تفکر جنگطلبانه همچنان فعال است و اخیراً پیشنهاد افزایش ۳۰۰ میلیارد دلاری بودجه برای تقابل با ایران مطرح شده که نشاندهنده تداوم این رویکرد است.
رئیس شورای تحول علوم انسانی با تحلیل جنگ رسانهای اخیر تأکید کرد: امروز قدرت رسانههای غیررسمی و اجتماعی به مراتب از رسانههای رسمی قویتر عمل کرده است. به همین دلیل، روایتهای رسمی که در جنگ شناختی توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا طراحی شده بود، نتوانست به روایت غالب تبدیل شود.
وی خاطرنشان کرد: در گذشته، طرفهای مقابل پیش از تحقق پیروزی، آن را در رسانهها جشن میگرفتند و این پیروزی تنها در فضای رسانهای وجود داشت، نه در واقعیت اجتماعی. اما این بار، روایت مردم در رسانههای اجتماعی پیروز شد و نظام دفاعی قدرتمند کشور توانست خطر را برای توان بالای نظامی دشمن خنثی کند؛ توانی که بسیاری تصور میکردند با فشار یک دکمه، ایران را نابود خواهد کرد.
دکتر عاملی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: به تعبیر رهبر شهیدمان، دوران «بزن و در رو» به پایان رسیده است؛ این بار مهاجمان زدند، اما خود نیز ضربه خوردند. حتی ناوهای نمادین قدرت نظامی آمریکا که به عنوان نماد سلطه دریایی معرفی میشدند، مجبور به ترک منطقه شدند.
حضور فاخر مردم؛ بازگشت نسل جوان به جبهه انقلاب و نشاط اجتماعی فراگیر
وی با توصیف حضور مردم در روزهای اخیر اظهار داشت: امروز ظرفیت عظیم مردمی به میدان آمده و حضور بسیار فاخری رقم خورده است. ما دوباره یکدیگر را پیدا کردیم؛ نسلی که فاصلهای با جریان انقلاب داشت، مجدداً به جبهه انقلاب بازگشته و همه با همدلی برای حفاظت از ایران بزرگ، تمامیت ارضی و دریایی کشور در میدان حاضر شدهاند.
دکتر عاملی افزود: حضور مردم از کودک دو سه ساله تا سالمند ۹۰ ساله، اشک شوق را در چشمان همگان نشاند و نشاط اجتماعی عمیقی را ایجاد کرد. این شبها، شبهای بسیار فاخری در تاریخ تمدنی ایران است.
وی در تحلیل ماهیت حضور ایران در این تقابل گفت: نحوه حضور ایران در این جنگ، یک حضور تمدنی بود. تمدن یعنی فاخر زیستن، داشتن اعتماد به نفس، رفتار عادلانه و ایجاد امنیت فراگیر؛ خصیصههایی که هم در ابعاد محسوس و هم در ابعاد معنوی تمدنی در این جنگ تجلی یافت.
دکتر عاملی با اشاره به پرسش درباره تداوم جنگ گفت: به نظر میرسد با توجه به تحولات اخیر، جمهوری اسلامی ایران با پشتوانه اقتدار دفاعی و مردمی، پای میز مذاکره رفته است؛ مذاکرهای که نه از موضع ضعف، بلکه از جایگاه قدرت و با حفظ منافع ملی و اصول انقلابی صورت میپذیرد.
دکتر عاملی با اشاره به تحولات اخیر منطقه افزود: در جنگ 12 روزه خرداد سال گذشته و جنگ رمضان برای اولین بار پس از سال ۱۹۴۸ است که رژیم صهیونیستی با شکست نظامی مواجه میشود و این اولین بار است که آمریکا در چنین تقابلی طعم شکست را میچشد؛ دو شکست بزرگ که معادلات منطقهای را دگرگون کرد.
وی با تحلیل رفتارهای سیاسی آمریکا در جنگ اخیر گفت: در جنگ اول، طرف مقابل پس از تنها ۵ روز به دنبال برافراشتن پرچم سفید بود. در جنگ اخیر نیز اگرچه ترامپ اظهارات بزرگ و ادعاهای دروغین فراوانی مطرح کرد، اما خیلی زود به دنبال میانجیگری پاکستان افتاد تا به نوعی جلوی ادامه جنگ را بگیرد یا آن را به تعویق بیندازد.
عاملی تصریح کرد: به نظر من آمریکا توان ادامه جنگ را ندارد و دلایل متعددی برای این ادعا وجود دارد.
تنگه هرمز؛ ذراتخانه اقتصادی ایران و تغییر معادلات جهانی
استاد دانشگاه تهران و رئیس شورای تحول علوم انسانی با اشاره به جایگاه راهبردی تنگه هرمز گفت: تنگه هرمز به ذراتخانه اقتصادی ایران تبدیل شده و بر اساس تحلیلهای اقتصادی، تغییرات بسیار مهمی را در سطح جهان رقم زده است. برآوردها نشان میدهد قیمت نفت که از بشکهای ۷۵ دلار آغاز شده، به ۱۴۰ دلار میرسد. اگرچه هنوز این قیمت به صورت رسمی تثبیت نشده، اما در بازار نفت با تحویل فوری عملاً خریدها با این رقم انجام میشود.
وی افزود: این افزایش قیمت به معنای افزایش ۲.۵ تریلیون دلاری هزینه زندگی ماهیانه در سطح جهان است؛ به این معنا که سبد هزینه خانوارها سنگینتر میشود. ما به هیچ وجه علاقهای به افزایش هزینه زندگی مردم جهان نداریم، چرا که عموم مردم در مرز معیشت زندگی میکنند و درآمدشان به سختی کفاف هزینه های ماهانه را میدهد.
دکتر عاملی با استناد به آخرین گزارش اقتصادی ماهانه دانشگاه میشگان درباره شاخص انتظارات هزینهها گفت: این گزارش نشان میدهد که در ۴۰ سال گذشته، سطح انتظارات مردم به پایینترین حد خود، یعنی ۰.۴۸ رسیده است. این عدد نشاندهنده آن است که مردم امیدی به بهبود وضعیت اقتصادی ندارند و سبد هزینههای آینده را بسیار سنگینتر میبینند. این وضعیت در شرایط جنگ با ایران حداقل 10 درصد کاهش را نشان می دهد.
وی با اشاره به تأثیرات تورمی ادامه داد: نرخ تورم به صورت ماهیانه محاسبه میشود و هماکنون نیم درصد افزایش را نشان میدهد. شاید به نظر برسد نیم درصد عدد مهمی نیست، اما واقعیت این است که این افزایش بصورت گلوله برفی، حجم هزینهها را تصاعدی بالا میبرد.
اثرات زنجیرهای نفت بر صنایع جهانی؛ از گردشگری تا ساختمان
عاملی با تشریح اثرات مستقیم و غیرمستقیم افزایش قیمت نفت خاطرنشان کرد: نفت به صورت مستقیم بر طیف وسیعی از فرآوردهها از جمله سوخت هواپیما، محصولات پتروشیمی و سایر میعانات تأثیر میگذارد. اما اثر جانبی آن بر تمام صنایع مرتبط با نفت نیز سرایت میکند؛ صنعت گردشگری که نیازمند سوخت هواپیما و بنزین است، تحتالشعاع قرار میگیرد و بیش از ۳۰۰ قلم کالای ساختمانی نیز مستقیماً از این نوسانات قیمت متأثر میشوند.
وی تأکید کرد: این وضعیت اقتصادی برای مردم جهان قابل تحمل نیست و قاعداً کنگره آمریکا بهتر است به جای ادامه حمایت از سیاستهای جنگطلبانه، نسبت به استیضاح ترامپ اقدام کند تا این عصبیت و یکجانبهگرایی ترامپی که هم به ضرر مردم آمریکا، هم به ضرر موقعیت جهانی این کشور و هم به ضرر آینده جهان است، متوقف شود.
ناشناختههای دفاعی ایران؛ عامل بازدارندگی و توقف سریع جنگ
رئیس شورای تحول علوم انسانی با اشاره به توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران گفت: اگر جنگ ادامه یابد، قدرت دفاعی ایران دارای ناشناختههای زیادی است که در صورت به کارگیری، امور اعجابانگیزی در سطح جهانی رقم خواهد خورد و منجر به توقف سریع جنگ خواهد شد؛ بنابراین جنگی طولانی در پیش نخواهد بود.
دکتر عاملی با گرامیداشت یاد شهدای جنگ اخیر اظهار داشت: دوره کشتارهای بزرگ به سر آمده است. آخرین آمار کشتهشدگان جنگ سوم ۳۳۰۰ نفر است که هر یک از آنان به ارزش یک جهان هستند. ما در جنگ اساساً حتی نسبت به حریف، هیچگاه سیاست کشتار بزرگ نداشتهایم.
وی با یادآوری سیره شهید سردار سلیمانی گفت: درود خدا بر آن سردار بزرگ و جوانمرد که حتی در مواجهه با دشمن تلاش میکرد جنگ با کمترین کشته به پایان برسد. اما همین ۳۳۰۰ شهید، از لحاظ معنایی چنان موجی ایجاد کرده که گویی ۳۰۰ میلیون انسان کشته شدهاند و توانستهاند معنای بزرگی در سطح جهانی تولید کنند.
عاملی با اشاره به واکنشهای مردمی افزود: دانشآموزان مدرسه شجره طیبه میناب توانستند موجی از همدردی، همآوایی و مطالبهگری برای شناسایی جنایتکاران جنگی ایجاد کنند. همچنین در این روزها، ابعاد نادیدهشده شخصیت رهبر شهیدمان بیش از پیش برای مردم ایران و جهان کشف میشود؛ اینکه چقدر دلسوزانه، وطندوستانه و برای صیانت از مظلومان جهان در این سالها تلاش کردند.
وی در پایان سخنان خود ابراز امیدواری کرد: امیدواریم اساساً جنگ از جهان رخت بربندد و شاهد جهانی عقلانیتر، صلحآمیزتر و محترمتر باشیم؛ جهانی که در آن همگان بتوانند از نعمت هستی بهرهمند شوند، در طبیعت تفرج کنند، به یکدیگر احترام بگذارند و زندگی مسالمتآمیزی را تجربه کنند.
