نهمین جلسه کارگروه علوم انسانی اسلامی شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، با حضور اکثریت اعضای کارگروه، دوشنبه 1 دی 1404 از ساعت 18 تا 20 به صورت برخط برگزار شد.
نهمین جلسه کارگروه علوم انسانی اسلامی شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، با حضور حجج اسلام و آقایان دکتر وحید ارشدی، عباس پسندیده، محمدجواد توکلی، سید احسان رفیعی علوی، مصطفی زالی، سید سعید زاهد زاهدانی، احمدحسین شریفی، مهدی عاشوری، مهدی عبداللهی، محمدرضا قائمی نیک، مهدی گرامی پور، علی مصباح یزدی، سید محمدتقی موحد ابطحی، سید مهدی موسوی و هادی موسوی، دوشنبه 1 دی 1404 از ساعت 18 تا 20 به‌صورت برخط برگزار شد.
در ابتدای این جلسه دکتر سید محمدتقی موحد ابطحی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دبیر کارگروه علوم انسانی اسلامی شورای تحول، گزارشی از جلسات گذشته ارائه و دستور این جلسه را قرائت کرد.
در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمدحسین شریفی رئیس کارگروه ضمن اشاره به فعالیت‌ها و دستاوردهای سایر کارگروه‌های شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، بر لزوم تسریع در جمع‌بندی بسته‌های سیاستی در تدوین «بسته‌های سیاستی» قابل ارائه به شورای تحول تأکید کرد.
دکتر سید سعید زاهد زاهدانی دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز، به عنوان ارائه‌دهنده اصلی این جلسه، طرح «زمینه‌سازی برای تحول در علوم انسانی از طریق توانمندسازی اساتید» را ارائه کرد. محور اصلی این طرح، برگزاری کارگاه‌های آموزشی نظام‌مند برای اساتید دانشگاه‌ها عنوان شد.
دکتر زاهد در تبیین ضرورت این طرح گفت: «بسیاری از اساتید ما متدین هستند، اما منطق علمی‌شان منطق علوم انسانی سکولار است. ما باید روی تغییر تفکر و روش تحقیق آنها سرمایه‌گذاری کنیم.» وی افزود: «طرح حاضر با تبارشناسی علم مدرن، نقد پارادایم‌های اثباتی، تفسیری و انتقادی، و در نهایت ارائه «پارادایم روش‌شناسی تحول» مبتنی بر هماهنگی وحی، عقل و تجربه، سعی دارد ذهنیت اساتید را برای پذیرش و تولید علوم انسانی اسلامی آماده کند.»
پس از ارائه این طرح، اساتید حاضر به بیان نقطه‌نظرات خود پرداختند که اهم آنها عبارتند از:
*   تأیید اصل ایده با نکته‌بینی اجرایی: دکتر مصباح‌یزدی و دکتر عبداللهی ایده کلی طرح را ضروری و شایسته تقدیر دانستند، اما بر لزوم رفع ابهامات مفهومی مانند «نظریه تجربی اسلامی» و «کل‌گرایی تکاملی» و همچنین افزودن مبانی ارزش‌شناسی و دین‌شناسی به سرفصل‌ها تأکید کردند.
*   هشدار نسبت به ناکارآمدی دوره‌های کوتاه‌مدت و اجباری: دکتر پسندیده و دکتر ارشدی هشدار دادند که صرف «کارگاه‌های دانش‌افزایی» شبیه به دوره‌های ضمن خدمت، به دلیل ماهیت کلی و اجباری، ممکن است اثرگذاری مطلوب را نداشته باشد و حتی باعث ایجاد مقاومت بیشتر شود.
*   پیشنهاد جایگزین: «فرصت‌های مطالعاتی» و حمایت از اساتید جوان: دکتر رفیعی علوی و چند تن دیگر از اساتید، پیشنهاد دادند به جای کارگاه‌های عمومی، از «فرصت‌های مطالعاتی هدف‌مند» برای اساتید جوان علاقه‌مند استفاده شود تا با حمایت مالی و علمی، به تولید محتوای عینی و حل مسئله بپردازند.
*   تأکید بر لزوم ارائه نمونه‌های عملی موفق: دکتر توکلی و دکتر عاشوری بر این نکته تأکید کردند که تا زمانی که علوم انسانی اسلامی نتواند نمونه‌های عینی و ملموس از حل مسائل جامعه (مانند معضلات اقتصادی) ارائه دهد، اقناع بدنه دانشگاهی دشوار خواهد بود. آنان بر تقویت «گفتمان‌سازی» و «ارائه گزارش‌های سیاستی» به دستگاه‌های اجرایی تأکید کردند.
*   نیاز به یک «اجرای پایلوت» و «برنامه جامع تعامل»: دکتر پسندیده با اشاره به تجربه موفق «طرح ولایت» برای دانشجویان، خاطرنشان کرد اجرای طرح برای اساتید نیازمند برنامه‌ریزی متفاوت و هوشمندانه‌تری است. وی همچنین پیشنهاد کرد برای پیشبرد سریع‌تر کار، جلسه فشرده چندروزه‌ای خارج از محل کار اعضا (مثلاً در مشهد) برگزار شود.

پس از بیان نقطه نظرات اساتید حاضر در جلسه، دکتر زاهد با تشکر از نظرات سازنده، قول داد ابهامات مفهومی را رفع و جنبه‌های اجرایی طرح را با توجه به پیشنهادات (مانند به‌روزرسانی مباحث پارادایمی و توجه به نمونه‌های عینی) تقویت کند.

در پایان این جلسه دکتر ابطحی، با استقبال از پیشنهاد برگزاری جلسه فشرده چندروزه در مشهد، از اعضا خواست تا برای تسریع در خروجی‌های کارگروه و انجام یک «طوفان فکری» متمرکز، آمادگی خود را اعلام کنند. مقرر شد نسخه تکمیل‌شده طرح دکتر زاهد و سایر ماموریت‌های در دست انجام، در جلسات آتی یا همان نشست فشرده مشهد مورد بحث و جمع‌بندی نهایی قرار گیرد.