مصوبه شماره:3334 (شماره ابلاغ :6357)

  • جلسه: 881
  • |
  • تاریخ تصویب: 12 اردیبهشت 1402
  • |
  • تاریخ ابلاغ: 5 تیر 1402
  • |
  • شماره مصوبه: 3334
  • |
  • شماره ابلاغ: 6357

«سند ملی دانش‌بنيان امنیت غذایی»


نهاد ریاست جمهوری
معاونت اول رئیس جمهور
وزارت جهاد کشاورزی
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور
وزارت نیرو
وزارت صنعت، معدن و تجارت
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی
سازمان برنامه و بودجه
سازمان پدافند غیرعامل
کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی
ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور
دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی


مصوبه «سند ملی دانش‌بنيان امنیت غذایی» که در جلسه 881 مورخ 1402/02/12 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسات 166 و 167 مورخ 1401/06/15 و 1401/07/12 شورای سـتاد راهبرى اجراى نقشـه جامع علمى کشـور به‌تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود:

مقدمه

امنیت غذایی زیربنای امنیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور است و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین حقوق فرد و جامعه محسوب می‌شود. همچنین حقوق نسل‌های آینده از طریق حفاظت از منابع پایه تولید و بهره‌برداری پایدار از این منابع مدنظر قرار می‌گیرد. به‌علاوه؛ غذا کارکردهای سیاسی‌ ـ‌ امنیتی در قالبی نوین بر عهده گرفته است و نظم نوین جهانی و استیلای حاکمیتی، به غذا به‌عنوان عاملی مهم در مناسبات جهانی وابسته است.
ارکان امنیت غذایی شامل زنجیره به هم پیوسته‌ای از «فراهمی غذا»، «دسترسی به غذا»، «مصرف و سلامت غذا» و«تاب‌آوری (ثبات و پایداری)» است. در این زنجیره؛ حرکت به سمت حکمرانی مردمی و مدیریت جهادی باید به عنوان یک سیاست کلان در جهت­دهی تمامی فرایندهای زنجیره غذایی اتخاذ شود. این مهم زمانی به دست می‌آید که همه مردم همواره به غذای کافی، سالم، مغذی و حلال دسترسی فیزیکی و اقتصادی داشته باشند و این غذا نیازهای فرد برای یک زندگی سالم و فعال را فراهم سازد.
فراهمی غذا متأثر از سه عامل: تولید، تجارت و ذخیره‌سازی است. تولید داخلی محصولات کشاورزی از کلیدی‌ترین اجزای امنیت غذایی است که برآیند مؤلفه‌هایی چون منابع پایه تولید (آب و خاک)، سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی، پشتیبانی و حمایت مؤثر‌ از تولید، سرمایه انساني ماهر، کمیت و کیفیت نهاده‌های تولید، نظام دانش، فناوری و اطلاعات، نظام مدیریت تولید و فراوری محصولات کشاورزی و نگرش نظام‌مند به زنجیره ارزش است. از آنجا که کشاورزی در بستر کنونی جهان علاوه بر وظیفه‌ مهم تأمین امنیت غذایی، مسئولیت حفاظت از منابع طبیعی و پایه را نیز بر عهده دارد، یکی از مهم‌ترین راه‌های پاسخگویی به نیازهای غذایی جمعیت کشور؛ «دانش‌بنیان شدن کشاورزی» و استفاده از ظرفیت‌های عظیم و مغفول علم و فناوری در سطوح ملی و جهانی است. در رویکرد کشاورزی دانش‌بنیان، افزون بر استفاده صحیح از ظرفیت‌های کشاورزی، موضوع مهم حفاظت و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی و پایه و تأمین سلامت تولید در اولویت قرار دارد.
در موضوع «دسترسی به غذا»، دسترسی فیزیکی و دسترسی اقتصادی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بهبود دسترسی به غذا تحت تأثیر عواملی چون دسترسی تولیدکننده و مصرف‌کننده به بازار، قدرت خرید خانوار، میزان درآمد و اشتغال و پشتیبانی از اقشار آسیب‌پذیر است که در بین این عوامل، قدرت خرید خانوار نقش بسیار مهم و تعیین‌کننده‌ای دارد. البته در این مقوله «دانش‌بنیان شدن و تکمیل زنجيره ارزش‌غذا» نیز بسیار حائز اهمیت می‌باشد و منجر به تسهیل دسترسی فیزیکی، کاهش تبعیض قیمتی، کاهش شکاف قیمتی بین تولیدکننده و مصرف‌کننده، افزایش درآمد تولیدکننده، توان مالی و قدرت خرید مصرف‌کننده، ارتقاء ارزش افزوده، کاهش تلفات و ضایعات و حفظ کیفیت و سلامت محصولات می‌شود.
رکن سوم امنیت غذایی، «مصرف و سلامت غذا» است که به الگوی مصرف و ویژگی‌های این الگو وابسته می‌باشد. طراحی این الگو باید بر مبنای اصول علمی (تأمین مقادیر کافی انرژی، پروتئین، ویتامین و ریزمغذی‌ها) و انطباق با ظرفیت‌های منابع آب و خاک، فرهنگ غنی ایرانی - اسلامی، قيمت تمام‌شده سبد غذایی، ارتقای سلامت جامعه و ترکیب جمعیت باشد. سایر عوامل اثرگذار بر این رکن شامل: سلامت غذا، دانش غذا و تغذیه، سوءتغذیه، تنوع غذایی و کیفیت آب آشامیدنی است. قابل ذکر است که سلامت غذا در دو رکن فراهمی و دسترسی نیز بسیار حائز اهمیت است و موضوع غذای سالم باید «از مزرعه تا سفره» مدنظر باشد. «ارتقاء آگاهی و دانش ذی‌نفعان زنجیره ارزش و به‌ویژه مصرف‌کنندگان و دانش‌بنیان کردن الگوی مصرف» از محورهای اساسی این رکن امنیت غذایی است.
رکن چهارم امنیت غذایی «ثبات و پايداری (تاب‌آوری)» در سه رکن فراهمی، دسترسی و مصرف است. عوامل بی‌ثباتی و ناپایداری در رکن فراهمی غذا در کشور عمدتاً شامل سرمایه‌گذاری و حمایت ناکافی و غیر هدفمند از تولید، بهره‌برداری غیراصولی و خارج از توان اکولوژيک منابع پایه و طبیعی (به‌ویژه آب و خاک)، تغییر اقلیم و پیامدهای ناشی از آن، بلایای طبیعی، مخاطرات بیولوژيک و تکانه‌های سیاسی است. عوامل بی‌ثباتی و ناپایداری در رکن دسترسی به غذا عمدتاً شامل نوسانات قیمتی، تغییرات مکرر سیاست‌های اقتصادی، تکانه‌های سیاسی و اجتماعی، تورم، کاهش قدرت خرید و ناپایداری منابع درآمدی و اشتغال است. عمده‌ترین عوامل بی‌ثباتی و ناپایداری در رکن مصرف غذا نیز نگرانی از کیفیت، سلامت و تقلبات محصولات غذایی و تبلیغات غیرواقعی در حوزه محصولات غذایی است. در مجموع، بدیهی است که امنیت غذایی و شاخص‌های کلان اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیست‌محیطی و سیاسی اثرات متقابل داشته و وظیفه حاکمیت غذایی ایجاب می‌کند که کلیه شاخص‌های مؤثر در ثبات و پایداری ارکان امنیت غذایی را به‌صورت دانش‌بنیان سنجش، پایش و ارزیابی نموده و نسبت به مهار عوامل بی‌ثباتی و ناپایداری اقدام نماید.
با توجه به اهمیت و جایگاه امنیت غذایی و فقدان برنامه راهبردی، جامع و کارآمد برای ساماندهی این حوزه، نگارش سند ملی دانش‌بنیان امنیت غذایی کشور منطبق با ارزش‌های بنیادین، رویکرد جامع‌نگر و دانش‌بنیان امری ضروری و گریزناپذیر است. این سند می‌بایست با توجه به شرایط پرتنش دهه‌های اخیر مانند تغيير اقليم و گرمایش جهانی، کاهش تنوع زیستی، محدودیت­های کمی و کیفی منابع آب و خاک و لزوم حصول اطمینان از امنیت آبی، همه­گيری بيماری­ها و تضادهای سیاسی بین کشورها، افزایش جهانی قیمت غذا و با اتکا به توانمندی‌های داخلی و توجه ویژه به شرایط محیط طبیعی و سپهر فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور نگاشته شود.
بی‌تردید؛ تحقق اهداف سند ملی دانش‌بنیان امنیت غذایی با ساختار اجرایی مناسب و کارآمد و پایش و ارزیابی مستمر شاخص‌ها و بهره‌گیری از مشارکت آحاد مردم همراه با فرهنگ‌سازی بر پایه ارزش‌های بنیادین به‌ویژه عدالت‌محوری و دانش‌بنيانی، موجبات اقتدار و اعتلای بیش‌ازپیش کشور را فراهم می‌نماید و چنانچه اقدامات ملی این سند به‌خوبی اجرایی شود، علاوه بر تأمین امنیت غذایی، زمینه‌ها و زیرساخت‌های لازم برای دستیابی به اقتدار غذایی در دهه دوم ایجاد خواهد شد.

ماده 1- تعاریف اختصاصی

امنیت غذایی: دسترسی فیزیکی، اقتصادی و عادلانه همه مردم در طول زندگی به غذای کافی، سالم، مغذی و حلال جهت رفع نیازهای یک رژیم تغذیه‌ای سازگار با سلیقه‌ها و ترجیحات آن‌ها برای برخورداری از یک زندگی سالم و فعال، که دارای چهار رکن «فراهمی»، «دسترسی»، «سلامت و مصرف»، «تاب‌آوری (ثبات و پایداری)» می‌باشد.
فراهمی غذا: تأمین کمی و کیفی غذای موردنیاز آحاد جامعه با بهره‌گیری از تولید داخل، خالص تجارت، ذخایر و کشت فراسرزمینی
دسترسی اقتصادی به غذا: داشتن قدرت خرید اقلام سبد غذایی مطلوب برای آحاد مردم
دسترسی فیزیکی به غذا: عرضه کافی و توزیع مناسب و قابل دسترس اقلام سبد غذایی مطلوب
پایداری منابع: حفظ و بهبود کمیت و کیفیت منابع یک زیست‌بوم در طول زمان
تاب‌آوری منابع: توانایی برگشت‌پذیری کمیت و کیفیت منابع یک زیست‌بوم پس از وارد آمدن تکانه یا نوسان ناشی از عوامل داخلی یا خارجی
کشاورزی: توليد محصولات گياهي یا جانوری از طریق زراعت، باغبانی، جنگل‌داری، مرتع‌داری و پرورش دام، طيور، آبزيان و زنبورعسل مبتنی بر زنجیره ارزش، حفاظت از منابع پایه و تنوع زیستی و اصول و ضوابط سلامت و بهداشت
الگوی کشت: یک نظام کشاورزی با مزیت اقتصادی پایدار مبتنی بر سیاست‌های کلان کشور، دانش نوین و بومی کشاورزان و بهره‌گیری بهینه از ظرفیت‌های منطقه‌ای با رعایت اصول تولید محصولات کشاورزی و حفاظت و بهره‌برداری پایدار از محيط‌زيست و منابع پایه.
زنجیرۀ ارزش (کشاورزی): مجموعه فعالیت‌های مستمر که از تأمین ماده اولیه برای تولید یک محصول تا تولید و عرضه آن به مصرف‌کننده نهایی ایجاد ارزش می‌کند.
خودکفایی: کفایت تولید در داخل مرزهای جغرافیای سیاسی یک کشور
کشاورزی دانش‌بنیان: هرگونه فعالیت کشاورزی که مبتنی بر تحقیق و توسعه بوده و با به‌کارگیری محصول یا خدمات مبتنی بر دانش، فناوری و نوآوری منجر به ایجاد ارزش افزوده، بهبود فرآیند و افزایش بهره‌وری شود به‌عنوان کشاورزی دانش‌بنیان تلقی می‌شود.
کشاورزی هوشمند: رهیافت نوین کاشت/تولید و بهره‌برداری از محصولات کشاورزی که بر پایۀ فناوری‌ها و فرایندهای خودکار، دورسنجی و هوشمند است که پاسخ سریع، متناسب و جبرانی به عوامل محیطی و تکانه‌های داخلی و بیرونی دارد.
کشاورزی حفاظتی: نظام کشت و کاری است که بر پایه حداقل تداخل در خاک (عملیات خا‌ک‌ورزی)، حفظ پوشش دائمی روی سطح خاک و تنوع بخشیدن به گونه‌های گیاهی استوار است تا از این طریق تنوع زیستی و فرایندهای زیستی طبیعی بالا و زیر سطح خاک افزایش یافته، موجب افزایش کارایی مصرف آب و عناصر غذایی شده و تولید محصولات زراعی را به شیوه‌ای پایدار افزایش دهد.
نظام بهره‌برداری: مجموعه‌ای هدفمند که با استفاده از منابع طبیعی، نیروی انسانی و امکانات در دسترس و با اتخاذ شیوه‌های معین، در جهت تولید محصولات کشاورزی تلاش منظم و سازمان‌یافته‌ای داشته باشد. از جمله بارزترین این نظام‌ها خرد دهقانی، تعاونی، کشت و صنعت و سهامی زراعت می‌باشد.
محصول گواهی‌شده: محصولی است که در آن باقیمانده سموم، آفت‌کش‌ها و عناصر سنگین و آلاینده از حد مجاز پایین‌تر است و از نظر تغذیه‌ای به اندازه کافی حاوی عناصر غذایی برای سلامت انسان و دام است.
محصول ارگانیک: به محصولی گفته می‌شود که در درجه اول منشأ آن کاملاً طبیعی باشد و همچنین در کل فرآیند تولید آن از هیچ‌گونه ماده شیمیایی، افزودنی یا فرآیندی که باعث تغییر ماهیت طبیعی مواد تشکیل‌دهنده آن می‌شود، استفاده نشده باشد.
کشاورزی شهری: مجموعه‌ای از فعالیت‌های کشاورزی است که در داخل یا حاشیه شهرها انجام می‌شود.
گردشگری کشاورزی: نوعی از گردشگری که محوریت آن بازدید گردشگران از فعالیت‌های کشاورزی و سایر فعالیت‌های روستایی و آداب و رسوم محلی مرتبط با آن و مشارکت در فعالیت‌های کشاورزی با اهداف تفریحی و آموزشی می‌باشد.
بقایا: به مواد گیاهی (ساقه، برگ، غلاف ، میوه، دانه و ...) که پس از برداشت گیاه در مزرعه باقی می‌ماند و همچنین زوائد حاصل از کشتار دام و آبزیان که به مصرف غذایی مستقیم دام یا انسان نمی‌رسند، بقایا نامیده می‌شود.
تلفات: به مقدار ازدست‌رفته ماده غذایی پس از مرحلۀ تولید در مزرعه در مراحل انتقال، انبارداری، فرآوری و توزیع در خرده‌فروشی، تلفات گفته می‌شود.
ضایعات (پسماند): کاهش کمیت و کیفیت مواد غذایی است که از مرحلۀ خرده‌فروشی تا سفرۀ مصرف‌کننده نهایی رخ می‌دهد و شامل مواد غذایی بلااستفاده یا دورریز یا مواد غذایی تاریخ مصرف گذشته می‌شود. پسماند غذایی عمدتاً مشکلی ناشی از فرهنگ و الگوی مصرف نامناسب است.
تولید صادرات‌گرا: تولید محصولات کشاورزی که هدف اصلی آن صادرات است. در تولید صادرات‌گرا از یارانه‌های اعطاشده به نهاده‌های محصولات تولیدی برای بازار داخل استفاده نمی‌شود و در عوض محدودیت‌های صادراتی بر روی این دسته از تولیدات اعمال نمی‌شود.
الگوی مصرف غذا: فرایند بررسی، خرید و مصرف مواد غذایی برای رفع نیازها یا برآوردن خواسته‌های غذایی متناسب با بوم، مزاج و نیازهای انسان
سلامت غذا: اصول و اقدامات لازم برای تولید، فرآوری، نگهداري، انبارداری، حمل‌ونقل، تبادل و مصرف مواد غذایی برای حفظ سلامت آن
سوءتغذیه: عدم تعادل در دریافت کمیت یا کیفیت مطلوب غذا، اختلال در سلامت و ایمنی غذا و یا برهم خوردن موازنه سبد غذایی مطلوب که شامل هر دو حالت کمبود و زیادبود کمّی غذا و یا گروه‌های اصلی مواد غذایی است.
خط فقر غذایی: کمینۀ درآمد یک خانوار برای تأمین کمینه نیاز تغذیه­ای
سبد غذایی مطلوب: ترکیب اقلام غذایی که یک فرد باید روزانه برای حفظ سلامت و برخورداری از یک زندگی سالم و فعال مصرف کند.
توان اکولوژیک: ظرفیت قابل تحمل و توان بازسازی زیست‌بوم
راندمان آبیاری: نسبت آب مصرف‌شده توسط گیاه زراعی به کل آب برداشت شده از منبع آبی
بهره‌وری آب: مقدار محصول تولیدشده (کیلوگرم) بر مقدار آب مصرفی کشاورزی (مترمکعب)
بیلان منفی آب‌های زیرزمینی: پیشی گرفتن برداشت آب از منابع آبی زیرزمینی نسبت به تجدید آن
تحویل حجمی (آب): فراهمی آب موردنیاز برای آبیاری محصولات کشاورزی بر اساس حجم آب موردنیاز با هدف کاهش تلفات و افزایش بهره‌وری آب کشاورزی
آبخیز: پهنه‌ای است که تمام روان‌آب ناشی از بارش وارد بر روی آن را یک رودخانه، آبرو، دریاچه و یا یک آب‌انباشت دریافت می‌نماید.
آبخیزداری: مدیریت یکپارچه منابع یک حوضه آبخیز با هدف پایداری خاک و کنترل جریان آب
آبخوان: آبخوان یا سفره آب زیرزمینی یک لایه آبدار زیرزمینی است که در لایه‌های تحکیم‌نیافته (سنگریزه، ماسه و سیلت) یا در سنگ‌های دارای درز و شکاف و یا انحلال‌پذیر ایجاد می‌شود.
آبخوان‌داری: مدیریت مهار و نفوذ سیلاب در عرصه‌های آبخوان با استفاده از روش‌های مکانیکی و فیزیکی که موجب احیای کمی و کیفی منابع آب و خاک، کاهش و حذف خسارت‌های مستقیم و غیرمستقیم روان‌آب‌ها و بهسازی محیط می‌شود.
سند: سند ملی دانش‌بنیان امنیت غذایی

ماده 2- اصول و مبانی ارزشی

با توجه به مبانی ارزشی سیاست‌های کلی نظام در بخش‌های کشاورزی، محیط‌زیست، آب، سلامت، منابع طبیعی، الگوی مصرف، جمعیت و خانواده، اقتصاد مقاومتی، بیانیه گام دوم انقلاب، نقشه جامع علمی کشور، تأکیدات مقام معظم رهبری  و چالش‌های این حوزه، اصول راهبردی و مبانی ارزشی سند ملی دانش‌بنيان امنیت غذایی عبارتند از:
  1. افزایش اقتدار و استقلال کشور با عدم وابستگی در محصولات اساسی و راهبردی کشاورزی و دستیابی به امنیت غذایی از طریق تولید پایدار با تکیه بر منابع و ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل داخلی
  2. ایجاد هماهنگی در سیاست­گذاری‌های تأمین و تولید‌، عرضه و مصرف غذای حلال و سالم در کل زنجیره غذایی از پیش تولید، مزرعه تا سفره
  3. تأمین حداقل انرژی و پروتئین مورد نیاز بر مبنای سبد غذایی مطلوب برای یکایک مردم با توجه ویژه به اقشار آسیب‌پذیر و کم‌درآمد
  4. رعایت کرامت انسانی افراد در دسترسی به غذای کافی
  5. رعایت عدالت بین نسلی در توسعه بخش کشاورزی، حفاظت از منابع پایه، تعادل زیست‌بوم‌‌ها و مهار عوامل ناپایداری آن‌ها
  6. توجه به رویکردهای تحولی و جهادی جهش‌آفرین در توسعه بخش کشاورزی
  7. اولویت‌دهی به رویکردهای اقتصادی و مبتنی بر بازار در برابر رویکردهای حمایتی در توسعه بخش کشاورزی
  8. سیاست‌گذاری باثبات و قابل پیش‌بینی بودن بازارهای محصولات کشاورزی
  9. جهت‌دهی به حمایت‌ها در راستای تولید بهره‌ور و ارتقای دانش و فناوری و اشتغال دانش‌بنیان
  10. توسعه تحقیقات در بخش کشاورزی با تأکید بر ارتقای نقش بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان
  11. ارتقاء سطح مشارکت‌های اجتماعی سازمان‌های مردم‌نهاد و تشکل‌های غیردولتی از پیش‌تولید، مزرعه تا سفره
  12. توجه به جایگاه و شأن اجتماعی کشاورزان و کشاورزی
  13. ارتقاء شاخص‌های کیفیت و سلامت غذا در کل اجزای زنجیره ارزش
  14. حاکمیت فرهنگ مطلوب غذایی و پرهیز از اسراف غذا متناسب با مبانی و فرهنگ ایرانی– اسلامی و ظرفیت‌های سرزمینی
  15. حرکت به سمت مدیریت جهادی و حکمرانی مردمی، به حداکثر رسیدن مشارکت آحاد جامعه در همه بخش‌های زنجیره ارزش حوزه کشاورزی و امنیت غذایی و واگذاری عمده مسئولیت‌ها و اختیارات مناطق به نهادهای محلی
  16. چابک‌سازی ساختار بخش کشاورزی و استفاده حداکثری از توان‌ بخش غیردولتی
  17. کاهش خام‌فروشی در صادرات محصولات کشاورزی و توسعه صادرات محصولات فرآوری‌شده

ماده 3- چشم‌انداز

ایران در سال 1411 کشوری است برخوردار از امنیت غذایی متکی بر ظرفیت‌ها و قابلیت‌های مردم‌محور، با تکیه حداکثری به تولید داخل از طریق افزایش ضریب نفوذ دانش، ارتقای بهره‌وری و اعتلای فرهنگ کشاورزی، دسترسی فیزیکی و اقتصادی آحاد جامعه به غذای کافی، سالم، ایمن، مغذی، با اصالت، حلال، طیب و با کیفیت بر مبنای الگوی مصرف بهینه مبتنی بر سبد غذایی مطلوب، با حفظ پایداری منابع پایه آب و خاک و حفظ تنوع زیستی

ماده 4- اهداف

ردیف شاخص (واحد) وضعیت موجود
(سال 1398)
وضعیت مطلوب
(سال 1411)
فراهمی
  1.  
کل تولیدات کشاورزی (میلیون تن) 123 160
  1.  
کل تولیدات کشاورزی غیرگلخانه‌ای (میلیون تن) 120 145
  1.  
کل توليدات در گلخانه‌ها (ميليون تن) 3 15
  1.  
ضریب خودکفایی انرژی کشور (درصد) 76 90
  1.  
ضریب خودکفایی پروتئین کشور (درصد) 94 97
  1.  
تولید سیب‌زمینی، سبزی و صیفی، علوفه خشبی، گوشت مرغ، شیر، تخم‌مرغ و عسل خودکفا حفظ خودکفایی پایدار
  1.  
تولید گندم، شکر، حبوبات و جو دانه‌ای عدم خودکفایی خودکفایی پایدار
  1.  
کل تولید آبزیان (میلیون تن) 1/3 2/6
  1.  
سهم بذور هیبریدی تولید داخل از کل بذور هیبریدی مصرف‌شده (درصد) 5 30
  1.  
ضریب خودکفايي در واکسن‌های طيور و آبزیان (درصد) 35 70
  1.  
ضریب مکانیزاسیون کشاورزی (hp/acre) 1/86 3
  1.  
نسبت میزان تلفات/ضایعات از کل تولید محصولات داخل کشور (درصد) 30 15
  1.  
سهم سرمایه‏گذاری انجام‌شده در بخش کشاورزی به سرمایه‏گذاری انجام‌شده در کل اقتصاد (درصد - به قیمت ثابت 1390) 3/6 حداقل 8 درصد
  1.  
تعداد / فروش / تعداد کارکنان شرکت‌های دانش‌بنيان بخش کشاورزی (سال 1400) 350
450 میلیارد تومان
8000 نفر
1000
10000 میلیارد تومان[1]
50000 نفر
  1.  
نسبت محصولات فرآوری‌شده به تولید محصولات خام کشاورزی در ایران (درصد) 50 100
  1.  
میزان کشاورزی حفاظتی (درصد) 13 60
  1.  
شاخص بهره‌وری کل بخش کشاورزی بر اساس ارزش افزوده (100=1390) 126/3 170 (با رشد سالانه 3/5 درصد)
  1.  
برآورد ميزان توليد (بالفعل) صنايع غذايي (میلیون تن) 73 145
دسترسی
  1.  
کاهش سهم هزینه مواد غذایی مصرفی در مخارج خانوار شهری و روستایی (درصد) 24.8 (شهری)
39.3 (روستایی)
20
مصرف و سلامت
  1.  
نسبت افراد جامعه دارای اعتماد به ایمن بودن مواد غذایی 30 60
  1.  
سهم پروتئین حیوانی و گیاهی از کل پروتئین مصرفی 38 و 62 43 و 57
  1.  
شیوع سوءتغذیه در ایران (درصد) 4/7 2/5
  1.  
مصرف سرانه غذایی شکر (گرم در روز) 66
(سال 92)
40
  1.  
مصرف سرانه غذایی روغن (گرم در روز) 46
(سال 92)
35
  1.  
نسبت مواد غذایی دارای باقیمانده سموم دفع آفات نباتی، کودهای شیمیایی و فلزات سنگین بالاتر از حد تعیین‌شده در ضوابط فنی- بهداشتی و استانداردهای ملی به ترتیب 14، 20، 15 صفر
  1.  
درصد وزنی محصولات خام کشاورزی پرمصرف گواهی‌شده به کل محصولات کشاورزی کشور 0 50
تاب‌آوری
  1.  
بهره‌وری آب (کيلوگرم ماده خشک بر مترمکعب) 1/39 2/6
  1.  
راندمان آبیاری (%) 45 60
  1.  
کل آب مصرفی در کشاورزی (میلیارد مترمکعب) 70 (نظر وزارت جهاد کشاورزی)
81 (نظر وزارت نيرو)
51
  1.  
بیلان منفی آب‌های زیرزمینی (میلیارد مترمکعب) 131 105
  1.  
میزان اراضی آبی برخوردار از سیستم‌های نوین آبیاری (میلیون هکتار) 2/4 6
  1.  
سطح کل عملیات مرتع‌داری (میلیون هکتار) 20 30
  1.  
درصد خاک‌های دارای کمتر از 1% ماده آلی 60 30
  1.  
میزان فرسایش خاک (آبی و بادی) (تن در هکتار) 16 13



تبصره: اهداف کلان فاقد مقادیر موجود و مقادیر مطلوب لازم ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ سند، توسط دستگاه­های ذی­ربط جهت تأیید به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه می­شود.
مقادیر موجود و مطلوب سایر اهداف و شاخص‌های ارزیابی این سند، شامل کل اراضی زیر کشت آبی و دیم، کل اراضی تحت آیش، مساحت گلخانه مورداستفاده به‌منظور تولید سبزی و صیفی، ضریب خودکفایی شلتوک، روغن نباتی، کنجاله، ذرت دانه‌ای و معادل، کنسانتره، گوشت قرمز، ضریب خودکفایی بذر گیاهان زراعی، سطح نشاکاری گیاهان زراعی غیر از برنج، ضریب خودکفایی اندام‌های تکثیری، تولید بذر گیاهان گلخانه‌ای، ضریب خودکفایی کود ازته (به‌جز اوره) و کود پتاسه و فسفره، ضریب خودکفایی واکسن‌های دامی، ضریب خودکفایی داروهای دامی، طیور و آبزیان، آفت‌کش‌های شیمیایی (فرموله شده)، مواد معدنی، پروبیوتیک، پری‌بیوتیک، محرک­های رشد و ویتامین‌ها، اسید آمینه و مواد معدنی، میزان تولید آفت‌کش زيستی، طبيعی و بيوشيميايي و هورمون‌های گیاهی، ميانگين مصرف آفت‌کش- ماده مؤثره، ضریب خودکفايي تخم چشم‌زده ماهی قزل آلا، ضریب خودکفایی در تولید جوجه اجداد گوشتی، توسعه سیستم‌های هوشمند گلخانه، نرخ رشد ارزش‏افزوده‌ی بخش کشاورزی، نسبت شاغلین بخش کشاورزی دارای گواهی صلاحیت حرفه­ای، نسبت بهره‌برداران دهقانی خرد و سنتی از کل بهره‌برداران، نسبت درآمد خانوار کشاورزی به سایر مشاغل، تعداد میادین و فروشگاه‌های عرضه مستقیم محصولات کشاورزی کل کشور، سهم مبادلات مجازی محصولات کشاورزی از کل مبادلات محصولات کشاورزی، مجموع مصرف میوه و سبزی، درصد خانوارهایی که کمتر از 90% انرژی مصرف می‌کنند، درصد خانوارهایی که کمتر از 90% پروتئین مصرف می‌کنند، درصد آشنایی خانوار با گروه‌های غذایی اصلی، مصرف سرانه غذایی برنج، شیوع کم‌خونی در کودکان 6 تا 59 ماه در ایران، میزان کوتاه‌قدی کودکان زیر 5 سال، نسبت مراکز عرضه و توزیع مواد غذایی دارای شرایط فنی- بهداشتی مورد نیاز، سطح تولید محصولات گیاهی ارگانیک (زیستی)، نسبت حجمی آفت‌کش‌های پرخطر مصرف‌شده به کل آفت‌کش‌ها، سطح کل عملیات آبخیزداری و آبخوان‌داری، میزان استحصال آب از محل آب‌های غیرمتعارف (آب‌های شور، لب‌شور، بازچرخانی آب و...)، سطح جنگل‌های دست‌کاشت، سطح کل مراتع، سطح بیابان، سهم جمعیت روستایی و عشايری، میانگین سن بهره‌برداران کشاورزی، گردش مالی گردشگری کشاورزی و میزان یکپارچه‌سازی اراضی توسط متولیان اجرایی­سازی سند تعیین و تصویب و گزارش سالانه آن‌ها برای شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال می­گردد.

ماده 5- راهبردهای ملی

راهبردهای ملی مرتبط با رکن «فراهمی غذا»
راهبرد (1): کاهش خلأ عملکرد و اجرای الگوی بهینه کشت به‌منظور ارتقای ضریب خودکفایی انرژی و پروتئین با تأکید بر ارتقای دانش و فناوری، افزایش بهره‌وری آب و افزایش کیفیت و سلامت محصولات کشاورزی و غذایی
راهبرد (2): توسعه ظرفیت‌های بومی و افزايش ضريب خودکفایی در حوزه نهاده‌های مورد نیاز
راهبرد (3): توسعه سرمایه‌گذاری با تأکید بر جهش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در زنجیره ارزش کشاورزی و بخش دولتی در توسعه زیرساخت‌ها و اتخاذ سياست‌های حمايتی مؤثر و کارآمد در بخش کشاورزی
راهبرد (4): بهبود مديريت کلان بخش کشاورزی با مشارکت تشکل‌های صنفی و تخصصی قانونی و فراگير، ارتقای نظام آمار و اطلاعات و اصلاح نظام بهره‌برداری
راهبرد (5): طبقه‌بندی مشاغل، تقویت نظام تعیین صلاحیت حرفه‌ای و توانمندسازی منابع انسانی
راهبرد (6): ارتقاء زیست‌بوم نوآوری حوزه امنیت غذایی  به منظور افزایش اثربخشی نظام آموزش، پژوهش و فناوری این حوزه با تأکید بر بازتعریف نقش دولت و افزایش نقش بخش غیردولتی
راهبرد (7): رصد، شناسایی و توسعه فناوری­های نوظهور، تحول‌آفرین و آینده‌ساز در حوزه امنیت غذایی، آینده‌‌پژوهی تهدیدات و فناوری‌های تهدیدزا در بخش کشاورزی و غذا و توانمندسازی کشور به‌منظور مواجهه با تهدیدات غذایی و ابرروندها
راهبرد (8): کاهش تلفات و ضایعات و ایجاد ارزش افزوده بالاتر از بقایای محصولات کشاورزی، توسعه نظام فرآوری (صنايع تبديلی و تکميلی) و توسعه کشت صنعتی با تکیه بر ارتقاء ضریب مکانیزاسیون کشاورزی
راهبرد (9): ساماندهی تجارت نهاده‌ها و محصولات کشاورزی، بهبود دیپلماسی غذایی، رصد وضعیت امنیت غذایی و تحولات بازار غذايي کشورهای همسایه، منطقه و جهان، کنترل قاچاق، تقویت‌ ذخایر راهبردی و استفاده از ظرفیت‌های تولید فراسرزمینی
راهبرد ملی مرتبط با رکن «دسترسی به غذا»
راهبرد (10): بهره‌‌مندی عادلانه آحاد مردم از سبد غذایی سالم، مطلوب و کافی، اصلاح و کارآمدسازی نظام توزیع و قیمت، بهبود دسترسی فیزیکی و اقتصادی به غذا و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر
راهبرد (11): توسعه و تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی و غذایی به‌منظور ارتقای بهره‌وری و توسعه نوآوری با تأکید بر انتفاع عادلانه عوامل زنجیره ارزش
راهبردهای ملی مرتبط با رکن «مصرف و سلامت غذا»
راهبرد (12): اصلاح الگوی مصرف غذا متناسـب با اصول علمی تغذیه در جهت کاهش انواع سوءتغذیه، از طریق ارتقای فرهنگ و سواد غذا و تغذیه در مصرف­کنندگان، افزایش تنوع غذایی، توسعه مکمل‌یاری و غنی‌سازی، توسعه مشارکت عمومی و ارتقای فرهنگ عمومی مبتنی بر سبک زندگی ایرانی - اسلامی
راهبرد (13): ارتقاء شاخص‌های کیفیت و سلامت غذا در طول زنجیره ارزش و بهبود کیفیت آب آشامیدنی با تأکید بر به‌کارگیری فناوری‌های نوین به‌منظور اصالت‌سنجی غذا و جلوگیری از تقلبات
راهبردهای ملی مرتبط با رکن «تاب‌آوری (ثبات و پایداری)»
راهبرد (14): حکمرانی کارآمد در حوزه آب، مدیریت جامع حوضه‌های آبخیز، تعادل‌بخشی به سفره‌های آب زیرزمینی و منابع آب سطحی، ساماندهی چاه‌های غیرمجاز، ارتقای راندمان و بهره‌وری آب، استفاده از منابع نامتعارف آب و توسعه عملیات آبخیزداری و آبخوان‌داری
راهبرد (15): حکمرانی مناسب و مدیریت جامع خاک به‌منظور ارتقاء ماده آلی و بهبود حاصلخیزی خاک و کاهش فرسایش خاک
راهبرد (16): سازگاری با پدیده تغییر اقلیم و کاهش آثار آن و مدیریت حوادث غیرمترقبه و شرایط اضطرار
راهبرد (17): حفظ توان اکولوژیک و جلوگیری از تغییر کاربری جنگل‌ها و مراتع و جلوگیری از گسترش پدیده بیابان‌زایی
راهبرد (18): توجه به عمران و توسعه روستایی و ارتقای زندگی عشایر با توجه به نقش حیاتی روستائیان و عشایر به عنوان  کانون تولید محصولات کشاورزی
راهبرد (19): مديريت تنش‌های جمعیتی و مؤلفه‌های اجتماعی مؤثر در امنیت غذایی

ماده 6- اقدامات ملی

اقدامات ملی مرتبط با رکن «فراهمی غذا»
  1. برنامه‌ریزی لازم به‌منظور خودکفایی در محصولات راهبردی شامل خودکفایی پایدار در گندم و سيب‌زمينی، تحقق خودکفایی در شکر و حبوبات و افزایش ضریب خودکفایی در برنج، پنبه و روغن خوراکی از طریق توسعه دانش و فناوری‌های بوم سازگار، ایمن و بی‌خطر در زنجیره ارزش کشاورزی و غذا از قبیل نهاده‎ها و روش تولید، فرآوری، لجستیک، تجاری‌سازی و بازاریابی (1) (2) (8) (الف)[2]
  2. برنامه‌ریزی لازم به‌منظور خودکفایی در نهاده‌‌های راهبردی شامل تثبیت خودکفایی در منابع تأمین علوفه[3] و جو، افزایش خودکفایی در ذرت دانه‌ای و معادل آن[4] و کنجاله[5] (1) (2) (8) (الف)
  3. توسعه شهرک‎های کشاورزی گلخانه‎ای و تکمیل زنجیره ارزش برای انتقال حداکثری تولید محصولات سبزی و صیفی از مزرعه به گلخانه (1) (3) (الف)
  4. نیازسنجی، سامان‌دهی و حمایت هدفمند از توسعه گلخانه‌ها با استفاده از فناوری‌های نوین از قبیل هوشمندسازی گلخانه‌ها، کشت عمودی و کشت بدون خاک، گلخانه‌های دوجداره، استفاده از تحلیل داده در بهینه‌سازی مصرف انرژی، مهندسی سازی فرم گلخانه (1) (3) (7) (ب)
  5. تنظیم تولید و عرضه محصولات سبزی و صیفی متناسب با تقاضا در طول سال و کاهش نوسانات تولید و قیمت با تولید و استفاده از داده‌های عرضه و تقاضا (1) (9) (10) (ب)
  6. توسعه سیستم‌های نوین آبیاری و افزایش ضریب مکانیزاسیون به‌ویژه در مزارع سبزی و صیفی (1) (8) (14) (ج)
  7. تسهیل مقررات بهره‌برداری از ظرفیت آب‌های ساحلی، سرزمینی و بین‌المللی، توسعه سيستم‌های متراکم، فوق متراکم به‌ویژه پرورش آبزیان در نوار ساحلی و قفس و استفاده از ظرفیت‌های دانش و فناوری ملی و بین‌المللی در راستای خودکفایی در تجهیزات موردنیاز (1) (7) (14) (الف)
  8. حمایت از سرمایه‌گذاری، انتقال دانش و فناوری، ارتقای بهره‌وری، ارزش‌افزایی، ایجاد و تکمیل زنجیره ارزش آبزیان پرورشی مبتنی بر آمایش سرزمین : شامل: الف- نظام تأمین تخم چشم‌زده، بچه ماهی (با اولویت تولید SRP+SRF) و بچه میگو، ب- به‌نژادی آبزیان و تنوع‌بخشی به گونه‌های با عملکرد بالا و زودبازده و معرفی گونه‌های جديد، ج- تأمین خوراک آبزیان، د- توسعه مکانیزاسیون و حمل‌ونقل، ه- توسعه سردخانه‌ها، صنایع تبدیلی و تکمیلی، بسته‌بندی و کاهش تلفات و ضایعات، و- توسعه زیرساخت‌های لازم برای صادرات (1) (2) (7) (8) (الف)
  9. حفاظت از ذخایر ژنتیکی آبزیان، بازسازی منابع و احیاء زیستگاه­ها، توسعه زیستگاه­های مصنوعی، حفاظت از مناطق تخم­ریزی و نوزادگاهی و رهاسازی بچه ماهی در دریا (1) (2) (17) (الف)
  10. تعیین ذخایر انواع آبزیان در آب‌های ساحلی، سرزمینی و بین‌المللی با استفاده از روش‌ها و فناوری‌های نوین و برنامه‌ریزی به‌منظور بهره‌برداری پایدار از ذخایر و تحقق صید مسئولانه (1) (7) (17) (ب)
  11. توسعه بهره‌گیری از ظرفیت آب‌های داخلی (مخازن سدها، استخر‌های مربوط به چاه‌های آب، قنوات و چشمه­ها، کانال‌های شبکه‌های آبیاری و ...) برای پرورش ماهی با تأکید بر سیستم‌های بهره‌ور مطابق با توان و ظرفیت اکولوژیک (1) (14) (ب)
  12. تقویت زیرساخت‌ها، بنادر، اسکله­ها و ناوگان صیادی به‌منظور توسعه صید مسئولانه در آب‌های ساحلی، سرزمینی و آزاد (1) (3) (ج)
  13. به‌نژادی دام‌های سبک و سنگین، حفظ تنوع ژنتیکی دام‌های بومی و تنوع‌بخشی به نژادهای اصلاح‌شده به‌منظور افزایش بهره‌وری تولید شیر و گوشت (1) (2) (7) (الف)
  14. استفاده از سایر منابع علوفه‌ای (منابع علوفه‌ای جدید، بقایا، تلفات و ضایعات محصولات) برای تولید گوشت قرمز (1) (2) (8) (ب)
  15. توسعه نظام جیره‌نویسی تغذیه دام و طیور (1) (2) (ب)
  16. کاهش ضریب تبدیل خوراک طیور و کاهش هزینه تمام‌شده از طریق بهره‌گیری از فناوری‌های نوین از قبیل اصلاح نژاد طیور، هوشمندسازی مدیریت تولید طیور، توسعه تولید اقتصادی سایر ماکیان، استفاده از مکمل‌های زیستی در جیره طیور، توسعه کاربرد اینترنت اشیاء، تحلیل داده و مدل‌سازی برای بهبود مدیریت بهداشت و تغذیه طیور (1) (2) (7) (الف)
  17. ارزش‌افزایی محصولات جانبی کشتار دام و طیور و کاهش ضایعات و پسماندها (1) (8) (11) (ب)
  18. توسعه و تقویت صنایع جانبی و پشتیبان زنجیره ارزش تولید مرغ و تخم‌مرغ (1) (11) (ج)
  19. توسعه و ارتقای زنجیره یکپارچه صنعت مرغ و مشارکت عملیاتی تشکل­ها در مدیریت زنجیره صنعت مرغ (1) (4) (11) (ج)
  20. افزایش تولید تخم‌مرغ از طریق افزایش بهره‌وری و فرهنگ‌سازی به‌منظور افزایش مصرف تخم‌مرغ (1) (12) (ج)
  21. اصلاح الگوی توسعه باغ‌های کشور متناسب با توان اکولوژيک سرزمین با تأکید بر محصولات کم‌آب‌بر و خشکبار، صنایع مرتبط و بازارهای داخلی و صادراتی (1) (17) (الف)
  22. بهبود مدیریت باغ‌ها ازنظر تنش‌های زیستی و غیرزیستی، تغذیه، آبیاری، مکانیزاسیون و برداشت با تأکید بر بهره‌گیری از دانش و فناوری‌های نوین، افزایش عملکرد، بهره‌وری آب، ارتقاء کیفیت، سلامت و بازارپسندی محصولات باغی (1) (8) (14) (الف)
  23. نوسازی و مدرن‌سازی باغ‌های مسن و فرسوده با تأکید بر بهره‌گیری از دانش و فناوری‌های نوین و ارتقاء کیفیت و سلامت، افزایش عملکرد، بهره‌وری آب، کیفیت و بازارپسندی محصولات باغی (1) (الف)
  24. کاهش وابستگی تولید شیر به علوفه‌های پرآب‌بر (مانند ذرت) و کنجاله سویا از طریق جایگزین نمودن علوفه‌ها و کنجاله‌های کم‌آب‌بر (1) (2) (الف)
  25. افزایش بهره‌وری تولید شیر به‌خصوص در دامداری‌های سنتی و نیمه سنتی (1) (18) (ج)
  26. ایجاد و تکمیل زنجیره تولید و ارزش صنعت شیر و فراورده‌های لبنی با محوریت تشکل‌های منطقه‌ای و شرکت‌های دانش‌بنیان (1) (4) (ج)
  27. توسعه فناوری‌های مؤثر در ارتقاء و رعایت استاندارد کیفی تولید و عرضه شیر و فرآورده‌های لبنی از قبیل کیت‌ها و آزمایشگاه‏های تشخیص و فناوری‌های غیرحرارتی سالم‌سازی شیر (پلاسما، فرا دما، فشار بالا، میدان الکتریکی ارتعاشی، غشایی و میکروفیلتراسیون) (1) (7) (ج)
  28. خودکفایی در تولید ملکه زنبور عسل، بهبود ژنتیکی و توسعه زنبور عسل ایرانی و ارتقاء دانش و فناوری و تکمیل زنجیره‌های ارزش به‌منظور ارتقاء عملکرد و توسعه کیفی صنعت زنبورداری با استفاده از فناوری‌های نوین و تقویت تشکل‌های مربوطه جهت مدیریت زنجیره تأمین (1) (2) (7) (ج)
  29. جلوگیری از تقلب در تولید و عرضه عسل و محصولات جانبی با توسعه فناوری‏های تشخیصی و سیستم‏های ردیابی، رتبه‌بندی و گواهی محصول (1) (7) (ج)
  30. جلوگیری از قاچاق دارو، ژل رویال، ملکه و جلوگیری از ورود بیماری‌های قرنطینه‌ای ویروسی جدید (1) (9) (ج)
  31. کاهش وابستگی به بذور هیبرید وارداتی و ارتقای توانمندی‌های تولید داخل به‌منظور تأمین ارقام داخلی مناسب برای تولید (2) (الف)
  32. بهره‌گیری از دانش و فناوری‌های نوین و حمایت از سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و توسعه نظام تولید بذر، و حمايت از صادرات بذر (2) (7) (9) (الف)
  33. حمایت از توسعه نظام کشت نشایی در محصولات زراعی و سبزی و صیفی و به‌کارگیری نشا به‌جای بذر (2) (الف)
  34. استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان به‌منظور توسعه ماشین‌آلات نشاکاری (2) (8) (الف)
  35. استفاده از ظرفیت‌ فرآوری بقایای محصولات و ضایعات، محصولات جدید (جلبک‌ها و حشرات) و سایر دانه‌ها (مانند ارزن، سورگوم، تریتیکاله و...) برای جایگزینی بخشی از خوراک دام و طیور (2) (8) (الف)
  36. شناسایی، جمع‌آوری و استفاده از ذخایر ژنتیکی زراعی و باغی به‌منظور تولید ارقام جدید (به‌ویژه بذور هیبرید) برای اقلیم‌های متفاوت و گلخانه (2) (ب)
  37. ارتقای توانمندی تولید داخل بسترهای کشت گلخانه‌ای و کاهش وابستگی به واردات در بسترهای کشت گلخانه‌ای (2) (ب)
  38. توسعه ارقام باغی جدید و مناسب، ارتقاء نظام تأمین پایه، پیوندک و نهال گواهی‌شده و نظارت بر نهالستان‌ها، جلوگيری از توليد نهال‌های غيراستاندارد، توسعه صادرات نهال و تقویت خدمات قرنطینه‌ای با در نظر گرفتن وظایف حاکمیت و اعطای نقش حداکثری به بخش خصوصی (2) (الف)
  39. سالم‌سازی هسته‌های اولیه ارقام تجاری باغی بومی، تأمین ارقام و اندام تکثیری سالم و اصیل و احداث باغ‌های مادری (2) (الف)
  40. دانش‌بنیان کردن توليد اندام‌هاي تکثيري و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، تأمین ارقام و مواد گياهي اصيل و سالم و سرمایه‌گذاری، حمایت و ارائه مشوق‌های لازم براي توليد اندام تکثيري گياهان زينتي در داخل (2) (ب)
  41. سامان‌دهی صدور مجوز توليدات کشت بافتی، کنترل کیفیت این توليدات و تأمین مواد اوليه تکثيري و شیمیایی در واحدهاي کشت بافتی (2) (ب)
  42. ایجاد و ارتقای نظام تولید خوراک دام و طیور صنعتی (2) (الف)
  43. حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان به‌منظور بومی‌سازی تولید و ارتقای کیفیت انواع کودهای کشاورزی و محرک رشد گیاهی از طریق توسعه دانش فنی یا انتقال فناوری (2) (7) (الف)
  44. بهبود روش‌های مصرف کودهای آلی و زیستی و محرک‌های رشد (2) (5) (الف)
  45. شناسایی و تأمین مواد اولیه موردنیاز تولید کود و محرک‌های رشد به‌منظور کاهش وابستگی به واردات کود و محرک‌های رشد (2) (الف)
  46. حمایت از سرمایه‌گذاری در تولید مواد مؤثره باکیفیت و افزودنی‌های آفت‌کش‌های شیمیایی (2) (الف)
  47. تقویت نظارت بر کاربرد آفت‌کش‌‌ها از طریق استقرار کامل نظام نسخه‌نویسی الکترونیک آفت‌کش‌ها و ارتقاء دانش و مهارت در حوزه مصرف صحیح آن‌ها (2) (5) (الف)
  48. توسعه و ترویج روش‌های غیرشیمیایی و تلفیقی در مدیریت آفات (2) (5) (الف)
  49. سامان‌دهی و هوشمندسازی توزیع کود با بهره‌گیری از ظرفیت بخش‌های غیردولتی و راه‌اندازی کارگزاری­های تشکل محور در تأمین کود (2) (4) (ب)
  50. توسعه آزمایشگاه‌های تجزیه خاک و گیاه، حمایت از ارزیابی دوره‌ای عناصر غذایی خاک و ارتقاء دانش بهره‌برداران در مصرف علمی و کارشناسی کود (2) (15) (ب)
  51. حمایت از تولید و مصرف آفت‌کش‌ها و کودهای کم‌خطر زیستی به‌منظور افزایش کیفیت، ارتقاء شاخص‌های سلامت محصول و تولید محصولات گواهی‌شده در گلخانه و فضای باز (2) (13) (ب)
  52. ارتقاء نظارت بر کیفیت آفت‌کش‌های وارداتی (شامل مواد مؤثره و افزودنی‌ها) با تأکید بر استقرار سیستم ردیابی محصول (2) (9) (ب)
  53. حمایت از بهسازی، نوسازی و ارتقاء تجهیزات و ناوگان مصرف آفت‌کش‌ها (2) (8) (ب)
  54. خودکفایی در تولید واکسن‌های آبزیان، طیور و دام و کاهش وابستگی در تأمین مواد اولیه (2) (9) (الف)
  55. تهيه و تدوين فارماکوپه داروهای دامی، توسعه نظام نظارت بر واکسن و داروهای دامی، جلوگيری                                          از ورود غيرمجاز دارو و واکسن و استقرار نظام نسخه‌نویسی الکترونیکی دارو (2) (13) (الف)
  56. کاهش وابستگی به واردات مواد اولیه تولید دارو، سموم، اسیدهای آمینه، ویتامین‌ها و ديگر ريزمغذی‌ها از طریق ارتقای توان تولیدکنندگان داخلی (2) (الف)
  57. توسعه تولید واکسن‌های نسل جدید (نوترکیب) و ایجاد بانک بذر واکسن و تسهیل واگذاری بذر واکسن به شرکت‌های دانش‌بنیان (2) (6) (7) (الف)
  58. تولید مکمل‌های خوراک دام، طیور و آبزیان مبتنی بر ظرفیت داخل با حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان بخش خصوصی (2) (الف)
  59. توسعه تولید مرغ لاین قابل رقابت با نژادهای وارداتی و ارتقاء ضریب خودکفایی در تولید جوجه اجداد گوشتی و حفاظت و بهره‌برداری بیشتر از نژادهای بومی (2) (7) (الف)
  60. تحول در نظام بیمه تخصصی بخش کشاورزی با تأکید بر تحول در ارزیابی ریسک و ضرر و زیان و کاهش مخاطرات اخلاقی و انتخاب نامناسب به‌منظور مدیریت ریسک سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی (3) (الف)
  61. تسهیل و حمایت از ورود بخش خصوصی و تعاونی‌ها به خدمات بیمه‌ای بخش کشاورزی از طریق بهبود فضای رقابتی، ایجاد نظام آمار و اطلاعات و ایجاد مشوق‌ها و نظام یارانه‌ای برای بیمه محصولات راهبردی (3) (ب)
  62. استانداردسازی قراردادهای کار کشاورزی به‌منظور ارائه پوشش‌های بیمهای تأمین اجتماعی (3) (5) (الف)
  63. افزایش استفاده از ظرفیت بورس کالا و بازارهای سلف در محصولات و نهاده‌های کشاورزی از طریق منوط شدن بخشی از حمایت‌های دولتی به حضور در بورس کالا و افزایش حضور شرکت‌های دولتی و خریداران عمده در بورس (3) (9) (الف)
  64. استفاده حداکثری از ظرفیت صندوق توسعه ملی برای افزایش سرمايه‌گذاری در بخش از طریق ارائه طرح‌های سرمایه‌گذاری زیرساختی و بزرگ‌مقیاس دارای توجیه اقتصادی (3) (الف)
  65. توسعه صندوق حمایت از سرمایه­گذاری در بخش کشاورزی از محل تعرفه گمرکی محصولات کشاورزی به‌منظور افزایش سرمایه‌گذاری در توسعه زيرساخت‌های بخش از قبیل توسعه روش‌های آبیاری نوین، یکپارچه‌سازی اراضی، توسعه مکانیزاسیون، توسعه کشاورزی حفاظتی، بهبود خاک، توسعه نیروی انسانی، توسعه فعالیت‌های آبخیزداری، توسعه باغ‌ها، صنایع فرآوری (3) (الف)
  66. حمایت از توسعه سرمایه‌گذاری زیربنایی در انواع شهرک­های کشاورزی و تسهیل صدور مجوزها (3) (4) (ب)
  67. رفع محدودیت‌های توسعه سرمایه‌گذاری خطرپذیر و سرمایه‌گذاری خصوصی در بخش کشاورزی و استفاده بیشتر از ظرفیت بورس و فرابورس (3) (6) (ب)
  68. شفاف‌سازی و منطقی کردن حمایت‌های قیمتی و غیرقیمتی بخش کشاورزی به تفکیک حمایت از تولیدکننده و حمایت از مصرف‌کننده (3) (ب)
  69. حمایت از توسعه نظام‌های بهره‌برداری کشاورزی دانش‌بنیان با تأکید بر یکپارچه‌سازی مدیریت فعالیت‌های کشاورزی و تقویت کشاورزی خانوادگی (4) (الف)
  70. ایجاد، تکمیل، سازماندهی و توانمندسازی تشکل‌های صنفی و تخصصی و شرکت‌های تعاونی بخش و ارتقاء نقش و جايگاه آن‌ها در تجارت محصولات کشاورزی (4) (9) (الف)
  71. چابک‌سازی دولت در بخش کشاورزی با تمرکز بر امور تولی‌گری، بهره‌گیری از خدمات الکترونیک، برون‌سپاری حداکثری امور تصدی‌گری باقیمانده (از قبیل تأمین نهاده‌ها) و مشارکت‌جویی نظام‌مند از تشکل‌های فراگیر و ملی بخش در برنامه‌ریزی (4) (الف)
  72. تنقیح قوانین و مقررات بخش کشاورزی به منظور رفع موانع تولید و ایجاد یکپارچگی و انسجام در برنامه‌ریزی و مدیریت بخش کشاورزی (4) (الف)
  73. ايجاد نظام جامع آمار و اطلاعات بخش کشاورزی با تأکید بر تجمیع داده‌های تولیدشده در بخش‌های مختلف، به منظور ارتقای شفافیت و تسهیل دسترسی به داده‌های صحیح و دقیق و استفاده از ظرفیت کلان داده‌ها (4) (الف)
  74. ایجاد نسخه پشتیبان برای بانک‌های ژن مرتبط با حوزه امنیت غذایی مشتمل بر بانک‌های ژن گیاهی، جانوری و میکروارگانیسم‌ها و راه‌اندازی سامانه‌های مرتبط (4) (17) (الف)
  75. ایجاد سازوکار قانونی برای رفع تعارض منافع تولیدکننده، بهره‌بردار و ناظر (4) (13) (ب)
  76. تجهیز و هم‌افزا کردن یگان‌های حفاظت، نظارت و ساماندهی صید و کنترل شناورهای صیادی فاقد هویت و صید غیرقانونی و غیرمجاز (4) (17) (ج)
  77. طبقه‌بندی مشاغل کشاورزی، شناسنامه‌دار کردن کشاورزان و منابع تحت مدیریت آن‌ها از قبیل سنددار کردن زمین‌های کشاورزی و تعیین حق‌آبه‌ها (5) (14) (15) (الف)
  78. ايجاد نظام تعیین صلاحیت‌های شغلی بهره­برداران بخش، توانمندسازی و ارتقاء مستمر مهارت‌های شغلی آن‌ها به منظور دانش‌بنيان نمودن فرآیندهای تولید از طریق روش‌های نوین (5) (الف)
  79. ايجاد نظام تربیت نیروی انسانی موردنیاز بخش کشاورزی از طریق تحول در نظام آموزش عالی و هنرستان‌ها و تقویت آموزش‌های مهارتی، با تأکید بر ساماندهی کارآموزی و کارورزی دانش‌آموزان و دانشجویان، اصلاح و به‌روزرسانی سرفصل دروس، برگزاری دوره‌های مهارت‌آموزی کوتاه‌مدت برای تمام متقاضیان در مناطق دارای ظرفیت کشاورزی و اصلاح سازوکارهای هدایت تحصیلی در این مناطق (5) (الف)
  80. افزایش سهم انواع برنامه­های ترویجی حوزه کشاورزی در شبکه‌های اصلی رسانه ملی با رویکرد امیدآفرینی و افزایش انگیزه (5) (12) (ب)
  81. تبیین نقش ممتاز کشاورزی و کشاورزان در استقلال، اقتدار و پیشرفت کشور و تکریم کشاورزان در جامعه (5) (18) (ب)
  82. تدقیق حوزه فعالیت و مصادیق تحقیقات دولتی در جهت افزایش تحقیقات پایه و طرح‌های دارای بازده بلندمدت (6) (الف)
  83. زمینه‌سازی به منظور افزایش نقش بخش خصوصی در تحقیقات دارای توجیه اقتصادی و افزایش نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در تحقیقات حوزه فناوری‌های پیشرفته بخش کشاورزی (6) (7) (الف)
  84. حمایت از افزایش تحقیق و توسعه و تجاری‌سازی فناوری در بخش خصوصی، شرکت‌‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌‌ها، پارک‌‌های علم و فناوری و مراکز رشد، از طریق خرید تضمینی فناوری‌‌ها و محصولات راهبردی و موردنیاز بخش (6) (3) (الف)
  85. ساماندهی تحقیقات دولتی و برون‌سپاری حداکثری تحقیقات دولتی به ویژه به دانشگاه‌‌ها، مؤسسات پژوهشی غیردولتی و شرکت‌‌های دانش‌بنیان و ارزیابی دقیق و رتبه‌بندی مجریان با توجه به سوابق فعالیت‌های آن‌ها (6) (4) (الف)
  86. پوشش ریسک استفاده آزمایشی (پایلوت) از فناوری‌‌های نوین در واحدهای منتخب و تسهیل به‌کارگیری موارد اثبات‌شده توسط بهره‌برداران از طریق ایجاد و توسعه صندوق‌های پژوهش و فناوری تخصصی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC)، صندوق‌های خطرپذیر شرکتی (CVC) و صندوق‌های سرمایه‌گذاری بورسی (PE) در حوزه دانش‌بنیان امنیت غذایی (6) (3) (7) (الف)
  87. تدوین و استقرار تقسیم کار ملی پژوهش در بخش کشاورزی و تعیین سهم پژوهش‌های بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای از پژوهش‌های این بخش به‌منظور جهت‌دهی به پژوهش‌های دانشگاهی و پایان‌نامه‌ها و حمایت از آن‌ها در جهت حل مسائل بخش کشاورزی (6) (الف)
  88. تسهیل شرایط انتقال تجربه و دانش فنی و انجام فعالیت‎های تحقیق و توسعه مشترک میان مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی و شرکت‎های دانش‌بنیان (6) (الف)
  89. اصلاح آیین‌نامه ارتقاء و ترفیع اعضای هیأت علمی دانشکده‌های کشاورزی و سایر رشته‌های مرتبط، در راستای ارتقای نقش‌آفرینی اعضای هیأت علمی در دستیابی به اهداف کشور در امنیت غذایی (6) (ب)
  90. ایجاد شبکه تجهیزات و زیرساخت‌های آزمایشگاهی متشکل از آزمایشگاه‌‌های مورد تأیید سراسر کشور و ارائه سرویس باکیفیت و قیمت مناسب (6) (ب)
  91. توسعه ارتباطات بین‌المللی جهت تهیه، تعمیر و ارتقای تجهیزات آزمایشگاه‌‌ها و اعتباربخشی بین‌المللی (6) (ب)
  92. توسعه کشاورزی هوشمند و دیجیتال از طریق افزایش به‌کارگیری فناوری‌های نوین از قبیل هوش مصنوعی، حسگرهای هوشمند، رباتیک، کلان‌داده‌ها و اینترنت اشیاء در کلیه مراحل تولید (7) (8) (الف)
  93. بهره‌برداری از ظرفیت تولید گیاهان آبزی و جلبک‌ها (7) (1) (الف)
  94. امکان‌سازی تولید گوشت مصنوعی، تولید پروتئین‌های میکروبی، شبه کازئین‌های میکروبی (جایگزین لبنیات) و غیره با رعایت ملاحظات مربوط به سلامت غذا و محیط زیست (7) (1) (الف)
  95. ایجاد تغییرات آب و هوایی با استفاده از فناوری هدایت سامانه‌های بارشی در فصل گرم سال (7) (16) (الف)
  96. مصونیت‌بخشی و اجتناب از غافلگیری راهبردی در مواجهه با تهدیدات از طریق اعلام هشدار به‌موقع، ردیابی، پیگیری و تشخیص منشأ و نوع تهدید غذایی علیه کشور (7) (ب)
  97. مدیریت و سیاست‌گذاری یکپارچه در صنایع تبدیلی و تکمیلی به منظور تدوین نقشه راه توسعه صنایع غذایی متناسب با نیاز و رعایت اصول آمایش سرزمین، ساماندهی و توسعه واحدهای فرآوری و بسته‌بندی پیشرفته و تعیین و تکلیف طرح‌های نیمه‌تمام، با هدف کاهش سهم خام‌فروشی محصولات کشاورزی (8) (4) (الف)
  98. حمایت هدفمند و اعطای تسهیلات مناسب به منظور نوسازی ماشین‌آلات و تجهیزات صنایع تبدیلی و تکمیلی با تأکید بر استفاده از ظرفیت شرکت‌های داخلی تولیدکننده ماشین‌آلات و تجهیزات و ارتقای توانمندی‌های فناورانه آن‌ها (8) (ب)
  99. توسعه و ارتقای نشان­های تجاری در سطوح ملّی، منطقه‌ای و جهانی (8) (9) (ب)
  100. حمایت از توسعه فناوری نوین به منظور تولید و استفاده از مواد افزودنی مفید و بی‌خطر و کاهش مواد مضر و آلاینده‌های ناشی از فرآوری (8) (7) (13) (ب)
  101. کاهش وابستگی به مواد اولیه وارداتی موردنیاز نگهداری، فرآوری و بسته‌بندی محصولات غذایی (8) (ب)
  102. توسعه زنجیره سرد محصولات کشاورزی با تأکید بر محصولات صادراتی (8) (9) (13) (ج)
  103. تولید دانش‌بنيان و صنعتی غذاهای بومی (8) (12) (ج)
  104. حمایت مؤثر از ارتقاء ضریب مکانیزاسیون به منظور به‌کارگیری ماشین‌آلات به‌روز در کلیه مراحل تولید محصولات زراعی، باغی، دامی و شیلاتی و جایگزینی ماشین‌آلات فرسوده با ماشین‌آلات به‌روز (8) (1) (الف)
  105. حمایت از توسعه تجهیزات، ماشین‌آلات و سکوهای (پلتفرمهای) موردنیاز برای هوشمندسازی کشاورزی (8) (7) (الف)
  106. تدوین و به‌روزرسانی دوره‌ای گزارش نیازسنجی مکانیزاسیون در زنجیره ارزش محصولات زراعی، باغی، دامی و شیلاتی با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی (8) (الف)
  107. حمايت از تشکیل و تقویت تعاونی‌ها، تشکل‌ها و شرکت‌های غیردولتی ارائه خدمات مکانیزاسیون کشاورزي (8) (4) (الف)
  108. به‌روزرسانی امکانات، تجهیزات و آزمایشگاه‌ها برای آزمون و استانداردسازی ماشین‌های کشاورزی و انحصارزدایی از مراکز آزمون و صدور گواهی استاندارد (8) (ب)
  109. تعیین نقاط بحرانی، ارزش‌افزایی و توليد فرآورده‌های با ارزش افزوده بالا از بقايا، تلفات و ضایعات از طریق ایجاد نظام جامع اطلاعاتی هوشمند (8) (الف)
  110. مديريت یکپارچه بقايا، تلفات و ضايعات محصولات کشاورزی و غذا و ارائه گزارش سالانه از میزان کاهش بقایا، تلفات و ضایعات توسط نهاد متولی (8) (4) (ب)
  111. استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور به‌منظور کمک به مدیریت ضایعات و پسماند (8) (7) (ب)
  112. توسعه دیپلماسی غذایی به‌ویژه با کشورهای همسایه و انعقاد موافقت‌نامه‌های تجاری دو و چندجانبه لازم (از قبیل موافقت‌نامه‌های بهداشت گیاهی و دامی) به منظور افزایش سهم همسایگان از تعاملات تجاری محصولات کشاورزی و غذایی (9) (الف)
  113. شناسایی حوزه‌های متأثر از تحریم در ارکان امنیت غذایی و اقدامات لازم برای خنثی‌سازی و کم‌اثر کردن تحریم‏ها (9) (الف)
  114. تفکیک تولید صادرات‌گرا (تولید مختص صادرات) از تولید برای بازار داخلی و سیاست‌گذاری مناسب به‌منظور توسعه تولید صادرات‌گرا و پرهیز از اعمال ناگهانی ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های تجاری ضمن رعایت عدم آسیب‌پذیری دسترسی و سلامت آحاد مردم از صادرات (9) (4) (الف)
  115. توسعه کشاورزی و دامداری فراسرزمینی به منظور تأمین کمبود محصولات راهبردی کشور با تأکید بر ذرت، دانه‌های روغنی و گوشت قرمز (9) (1) (الف)
  116. تدوین برنامه‌های اجرایی کشاورزی فراسرزمینی، انعقاد تفاهم‌نامه ‌مابین دولت جمهوری اسلامی ایران و کشورهای هدف و ساماندهی فعالان حقیقی و حقوقی در عرصه کشاورزی فراسرزمینی کشور (9) (ب)
  117. ساماندهی و ارتقاء ضوابط بهداشتی- قرنطینه‌ای در مرزها و مبادی کشور، استقرار گمرکات تخصصی و تجهیز گمرکات به منظور کنترل دقیق عوامل بیماری‌زا و تهدیدات زیستی و غذایی با تأکید بر کاهش مدت‌زمان ترخیص کالا (9) (13) (الف)
  118. تبديل کشور به محور (هاب) تجاری منطقه با استفاده از ظرفیت‌های خالی سيلو‌ها، انبارها، مخازن، سردخانه‌های ذخیره‌سازی محصولات غذايي و کارخانه‌های صنایع غذایی و توسعه معاملات پایاپای (سوآپ) محصولات کشاورزی (9) (8) (ب)
  119. مهندسی مجدد و پویای نظام تعرفه‌ای در راستای حمایت از تولیدات داخل و ارتقای سطح فناوری و نوآوری (9) (3) (ب)
  120. بهبود زيرساخت‌ها و فرآيندها در پايانه‌ها و گمرکات با استفاده از فناوری‌های نوین (9) (7) (ب)
  121. ارتقاء کمی و کيفی آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت نهاده‌ها و محصولات وارداتی به منظور پاسخگویی دقیق و سریع با تأکید بر تقویت بخش خصوصی (9) (13) (ب)
  122. رصد و پايش شاخص‌ها، تحولات و بازار غذايي در سطح جهان و اتخاذ تصميمات به‌هنگام با هدف مديريت تکانه‌های جهانی (9) (4) (ب)
  123. مديريت ظرفیت، زمان و ميزان آزادسازی ذخاير راهبردی و ايجاد هماهنگی بين دستگاه‌های ذيربط و استفاده از ظرفيت‌های داخلی در تأمین ذخاير راهبردی (9) (ب)
  124. تدقيق آمایش و آمار تعداد و ظرفیت سيلو‌ها، انبارها، مخازن و سردخانه‌های ذخیره‌سازی محصولات غذايي به‌منظور نيازسنجی، بهينه‌سازی و توسعه سيلو، مخازن، سردخانه‌ها و انبارها با تأکید بر فناوری‌های نوين (9) (7) (ج)
  125. جلوگيری از قاچاق کالاها، محصولات و نهاده‌های کشاورزی با تأکید بر توسعه فناوری‌های نوین (9) (ج)
  126. تقویت ساختار وزارت جهاد کشاورزی و وزارت امور خارجه در موضوعات دیپلماسی غذایی و تجارت محصولات کشاورزی (9) (4) (ج)
اقدامات ملی مرتبط با رکن «دسترسی به غذا»
  1. ساماندهی بازار محصولات به منظور دستیابی به قیمت تعادلی و حذف واسطه‌های غیرضرور با تأکید بر ایجاد بازارهای عرضه مستقیم و تقویت سهم بازارهای مجازی خرید و فروش محصولات کشاورزی (10) (11) (الف)
  2. مدیریت هوشمند توزیع محصولات کشاورزی از طریق تقویت سازوکار بازار و شفافیت با ایجاد نظام آمار و اطلاعات با تأکید بر اطلاعات زمان و مکان عرضه محصولات (10) (4) (الف)
  3. ارتقاء کارآمدی نظام تأمین و توزیع محصولات غذایی در مواجهه با تکانه‌های اجتماعی، مخاطرات اقلیمی و حوادث غیرمترقبه (10) (16) (19) (الف)
  4. متعادل­سازی سهم هزینه غذا از هزینه خانوارها و افزایش سرانه دریافت انرژی، پروتئین و ریزمغذی‌ها در اقشار زیر خط فقر غذایی و اقشار آسیب‌پذیر تغذیه‌ای (مادران باردار، شیرده، کودکان زیر 5 سال، نوجوانان و سالمندان)، حداقل به میزان کمینه نیاز غذایی از طریق ساماندهی و حمایت از نهادهای دولتی و غیردولتی متولی این اقشار و اعطای یارانه و کمک‌های غذایی (10) (12) (الف)
  5. ایجاد و تقویت گروه‌های خودیار و همیار محلی به‌منظور بهبود دسترسی اقتصادی در خانواده‌های کم‌بضاعت (10) (12) (19) (ب)
  6. تکمیل ضوابط و مقررات حملونقل محصولات کشاورزی و تکمیل زیرساخت‌های مربوطه به منظور تسهیل توسعه ناوگان حمل‌ونقل اختصاصی متناسب با نوع محصولات با محوریت بخش خصوصی (10) (ب)
  7. سامان‌دهی بازارهای داخلی و زنجیره تأمین با استفاده از توسعه سکوهای (پلتفرم‌های) مجازی، شفاف‌سازی عرضه و تقاضا و توسعه زیرساخت‌های عرضه مستقیم محصولات (11) (10) (الف)
  8. توسعه کشت قراردادی به منظور تقویت زنجیره ارزش محصولات کشاورزی (11) (1) (الف)
  9. توسعه سکوهای (پلتفرم‎های) مدیریت زنجیره تأمین برای جمع‌آوری، درجه‌بندی، بسته‌بندی، برچسب‌گذاری، بهبود حمل‌ و نقل، انبارداری، ایجاد صنایع تبدیلی و تکمیلی با هدف ارزش‌افزایی و ارتقاء کیفیت، سلامت و بازارپسندی و کاهش تلفات و ضایعات محصولات کشاورزی (11) (8) (13) (ب)
  10. حمایت از شکل‌گيری و تکميل زنجيره‌های ارزش در حوزه‌های مختلف بخش کشاورزی (11) (ب)
اقدامات ملی مرتبط با رکن «مصرف و سلامت غذا»
  1. تقویت نظام هوشمند پایش و ارزیابی مستمر الگوی مصرف مبتنی بر کلان‌داده و انتشار گزارش رسمی الگوی مصرف به صورت دوره‌ای با توجه به سطوح دسترسی (12) (الف)
  2. استقرار و به‌روزرسانی سبد غذایی و الگوی مصرف مطلوب ایرانی – اسلامی مبتنی بر توان سرزمینی، اقتصاد تولیدات، سلامت افراد و فرهنگ غنی ایرانی - اسلامی در تعامل دوجانبه وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر متناسب‌سازی تدریجی سبد غذایی با سبد غذایی ایرانی- اسلامی، کاهش سهم اقلام آب‌بر در سبد غذایی و متناسب‌سازی سهم پروتئین‌های حیوانی و گیاهی (12) (الف)
  3. ایجاد و تقویت ساختار قانونی مناسب غذا و تغذیه در دستگاه‌های مسئول امنیت غذایی (12) (4) (الف)
  4. پایش دوره‌ای وضعیت آگاهی و سواد غذا و تغذیه‌ای جامعه، ارتقاء سطح فرهنگ و سواد تغذیه‌ای در کشور با بهره‌گیری هماهنگ از نتایج تحقیقات نوین تغذیه‌ای و توصیه‌های طب ایرانی و ارتقاء ابعاد شناختی، گرایشی و رفتاری جامعه در امر انتخاب، خرید و طبخ غذا (12) (الف)
  5. بهبود کیفیت زنجیره گندم، آرد و نان با تأکید بر معرفی ارقام گندم با درصد پروتئین بالا، خاصیت نانوایی بالاتر و قدرت جذب بالای عناصر ریزمغذی، غنی‌سازی آرد با عناصر ریزمغذی، کاهش درصد سبوس‌گیری و جنین‌گیری از گندم، استفاده از افزودنی‌های متناسب با نیاز بیماری‌های شایع و ارتقای فناوری پخت و افزایش تنوع نان صنعتی (12) (13) (8) (1) (الف)
  6. آموزش جامع و همگانی و فرهنگ‌سازی در خصوص ابعاد مختلف امنيت غذایی به ویژه در زمینه‌های مرتبط با کیفیت و سلامت غذا، دانش‌بنيان نمودن تولید، حفظ منابع پایه، الگوی مصرف، حلال و طیب بودن غذا، پرهیز از اسراف و تبذیر، عدالت توزیعی و دسترسی همگانی به غذا، تکمیل زنجیره‌های ارزش و ارتقاء بهره‌وری مبتنی بر فرهنگ ایرانی - اسلامی و روحیه مدیریت جهادی با همکاری رسانه ملی، دستگاه‌های تخصصی مرتبط و ظرفیت‌های مردمی (12) (10) (11) (13) (الف)
  7. ارتقاء دانش، نگرش و ارزش‌های جامعه در راستای امنیت غذایی پایدار با استفاده از ابزارهای مختلف ارتباط جمعی و رویدادهای اجتماعی مختلف به منظور مطالبه‌گری برای غذای باکیفیت و سالم و استفاده از ظرفیت تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد و نهادهای عمومی برای ارتقای فرهنگ غذایی (12) (4) (ب)
  8. فرهنگ‌سازی اهمیت امنیت غذایی، ارتقای دانش و مهارت‌های روز در سیاست‌گذاران و مدیران به منظور لحاظ این مقوله در سیاست­ها، راهبردها و برنامه‌ریزی‌های کلان کشور و ثبات در تصمیمات و اجتناب از تغییرات مکرر سیاست‌ها  و مدیریت‌ها به عنوان یکی از ارکان مهم توسعه و حکمرانی کشور (12) (4) (ج)
  9. فرهنگ‌سازی، ترویج و گفتمان‌سازی برنامه‌های کلان کشور در حوزه امنیت غذایی به منظور مشارکت حداکثری کنشگران زنجیره ارزش شامل تأمین و توزیع‌کنندگان نهاده‌ها، فرآوری‌کنندگان و فروشندگان از عمده‌فروشی تا خرده‌فروشی در تحقق آن برنامه‌ها (12) (4) (ب)
  10. فرهنگ‌سازی در خصوص تأمین، تولید و توزیع نهاده‌های سالم در تولید محصولات کشاورزی و غذایی، ارتقای فرهنگ تولید محصول سالم، حلال و طیب، مطابق با سلیقه مصرف­کنندگان (12) (1) (2) (ج)
  11. همکاری رسانه ملی در ترویج سبد غذایی مطلوب، اقتصادی و کم‌آب‌بر و آگاهی‌بخشی درباره خرید و مصرف مواد غذایی مفید از طریق اختصاص زمان پخش به پویانمایی‌های آموزشی و سایر برنامه‌های عامه‌پسند (12) (الف)
  12. فرهنگ‌سازی مصرف آبزیان و افزایش سرانه مصرف آن در سبد غذایی خانوار (12) (1) (ب)
  13. ترویج کشاورزی شهری به منظور استفاده از فضاهای عمومی با تأکید بر کاشت درختان مثمر و مشارکت عموم مردم در تولید محصولات کشاورزی به‌ویژه در تولید سبزی و صیفی (12) (1) (11) (ب)
  14. افزایش دسترسی به مشـاوره تغذیـه از طریق کمک به توسعه سکوهای (پلتفرم‌های) مشاوره تغذیه و ارتقای ظرفیت شـبکه‌هـای بهداشـت و درمان کشور خصوصاً در روستاها (12) (18) (ب)
  15. حمایت از به‌کارگیری مؤلفه‌های فرهنگی بومی در بسته‌بندی محصولات غذایی به‌ویژه محصولات صادراتی (12) (ب)
  16. پایش، پیشگیری و کنترل انواع سوءتغذیه (کم‌وزنی، لاغری و کوتاه‌قدی، اضافه وزن و چـاقی) و بیماری‌های غیرواگیر مرتبط با تغذیه (دیابت، قلبی و عروقی، انواع سرطان‌ها و پوکی استخوان) (12) (ج)
  17. تأمین ریزمغذی‌های کلیدی در سبد غذایی (آهن، کلسیم، روی، ویتامین A و ویتامینD) از طریق اصلاح الگوی مصرف و تقویت شیر مدرسه، غنی‌سازی محصولات غذایی و مکمل‌یاری غذایی (12) (8) (ج)
  18. انجام پژوهش‌های کاربردی و بین‌رشته‌ای در زمینه توسعه فرهنگ غذایی سالم و ایمن و گنجاندن مباحث امنیت غذایی در دروس دانش‌آموزان و دانشجویان رشته‌ها و مقاطع مختلف تحصیلی (12) (6) (ب)
  19. تنوع‌بخشی غذایی و توجه به تولید و عرضه اقلام غذایی مورد نیاز غذاهای بومی - سنتی و توسعه فرهنگ‌ و دانش مصرف غذاهای بومی- سنتی، تبادل فرهنگی در غذای سالم و کاهش آسیب‌پذیری‌های ناشی از گسترش فرهنگ غذایی بیگانه‌ی ناسالم و جلوگیری از تغییر هدفمند ذائقه مصرفی مردم (12) (ج)
  20. ممنوعیت تبلیغات محصولات غذایی تهدیدکننده سلامت در رسانه‌های جمعی و تبلیغ محصولات جایگزین منطبق با ذائقه مصرف‌کننده (12) (ج)
  21. تدوین معیارها و ضوابط بهداشتی و تعیین میزان حداکثر مجاز مخاطرات و باقیمانده‌ها بر اساس سبد غذایی و مطالعات ارزیابی خطر (13) (الف)
  22. ایجاد نظام هوشمند پایش و ارزیابی مستمر مخاطرات بهداشتی در محصولات گیاهی، دامی و مواد غذایی فرآوری‌شده و انتشار گزارش رسمی مخاطرات بهداشتی به صورت دوره‌ای با توجه به سطوح دسترسی (13) (8) (الف)
  23. ساماندهی نظام عرضه داروهای دامپزشکی و آفت‌کش‌ها بر مبنای نسخه‌نویسی علمی و فرهنگ‌سازی مصرف دارو و آفت‌کش بر اساس نسخه به منظور جلوگیری از گسترش مقاومت به این مواد (13) (2) (5) (الف)
  24. تدوین و به‌روزرسانی استانداردهای ملی سلامت محصولات کشاورزی خام و فراوری‌شده، ارتقاء نظام کنترل و مدیریت کیفیت فرایند تولید محصولات کشاورزی گواهی‌شده و ارگانیک (زیستی) و توسعه عرضه محصولات گواهی‌شده و دارای برچسب (13) (8) (9) (الف)
  25. ارتقای استانداردهای بهداشتی کشتارگاه­ها و ساماندهی کشتار به منظور ارتقاء وضعیت بهداشت و سلامت تولید گوشت قرمز (13) (1) (الف)
  26. ایجاد و تقویت ساختارهای لازم برای پایش و ارتقاء سلامت محصولات خام گیاهی در وزارت جهاد کشاورزی (13) (4) (الف)
  27. گفتمان‌سازی به منظور ارتقاء سلامت در زنجیره ارزش غذا در سیاست‌گذاران و برنامهریزان (13) (ب)
  28. سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی یکپارچه و متمرکز و شفاف­سازی وظایف دستگاه‌های مسئول سلامت و بهداشت غذا در زنجیره ارزش (13) (4) (ب)
  29. ایجاد و تقویت نظام ثبت، گزارش و هشدار سریع بیماری‌های غذا زاد، بیوتروریسم، طغیان‌های با منشأ مواد غذایی و مصون‌سازی محصولات غذایی در برابر انواع تهدیدات (13) (7) (ب)
  30. تدوین و به‌روزرسانی معیارها و ضوابط بهداشتی در مراکز تولید، استحصال، فراوری و بسته‌بندی، حمل‌ونقل، نگهداری و عرضه محصولات خام گیاهی، فرآورده‌های خام دامی و محصولات غذایی و آموزش بهره‌برداران به منظور اجرایی کردن معیارها و ضوابط بهداشتی (13) (5) (8) (ب)
  31. ایجاد نظام ملی کنترل کیفیت مواد اولیه و خام و مواد افزودنی و نگهدارنده مورداستفاده در صنایع غذایی و محصولات غذایی فرآوری شده (13) (8) (ب)
  32. نظارت بر استفاده از مواد اولیه با کیفیت در تولید آفت‌کش­ها، کودها و داروهای دامپزشکی (13) (2) (ب)
  33. ایجاد نظام بهداشتی برای کلیه تولیدات غذایی خام و فراوری‌شده سنتی و غیرصنعتی (13) (8) (ب)
  34. توسعه و ارتقاء اعتباربخشی آزمایشگاه‌ها برای پایش آلاینده‌ها و مخاطرات مواد غذایی (13) (ب)
  35. توسعه‌ نظام رتبه‌بندی کیفیت و سلامت محصولات کشاورزی و غذایی با استفاده از توان‌ بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان (13) (12) (ب)
  36. حمایت از ارتقاء کمی و کیفی مکمل‌های تغذیه‌ای ساخت داخل (13) (ب)
  37. تأمین کامل آب آشامیدنی سالم و بهداشتی و ارتقای کیفیت آن مشتمل بر مدیریت ایمنی و ریسک سامانه‌های آب‌رسانی از حوضه آبریز تا نقطه مصرف (13) (ب)
  38. اصلاح قوانین و مقررات به منظور تعیین مجازات‌های بازدارنده در خصوص تولید و عرضه محصولات غذایی غیرمجاز، قاچاق و تقلبی تهدیدکننده سلامت عمومی جامعه (13) (ب)
  39. تقویت و توسعه برنامه پایش، نظارت و کنترل دائمی محصولات و مواد غذایی تراریخته، با رعایت استانداردهای ملی ایران و حصول اطمینان از سلامت، ایمنی و تهدیدزا نبودن آن‌ها و کاهش تدریجی واردات محصولات تراریخت[6] (13) (9) (ج)
  40. تدوین و تصویب قانون جامع سلامت مواد غذایی (13) (ج)

اقدامات ملی مرتبط با رکن «تاب‌آوری (ثبات و پایداری)»
  1. مدیریت دانش‌بنیان، کارامد و يکپارچه منابع آب بر اساس آمایش سرزمین و حوضه‌های آبخیز، توزیع و تحویل حجمی آب به بخش کشاورزی و کشاورزان و ارتقاء بهره‌وری آب در حوضه آبخیز، انتقال و مزرعه (14) (4) (الف)
  2. استقرار الگوی کشت بر مبنای توان اکولوژيک حوضه‌های آبخیز و آب قابل برنامه‌ریزی (14) (1) (15) (17) (الف)
  3. توسعه عملیات آبخیزداری و آبخوان‌داری در چارچوب مدیریت جامع حوضه‌های آبخیز (14) (الف)
  4. بهبود نظام سنجش، پایش و ارزیابی منابع و مصارف آب کشور (14) (الف)
  5. تعادل‌بخشی به سفره‌های آب زیرزمینی و منابع آب سطحی و مسلوب‌المنفعه نمودن چاه‌های غیرمجاز به منظور کاهش برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی و جلوگیری از فرونشست زمین (14) (15) (الف)
  6. تکمیل و نوسازی شبکه‌های آبیاری و زهکشی به‌ویژه در اراضی تحت پوشش سدها (14) (الف)
  7. توسعه الگوهای شورورزی در تولید محصولات کشاورزی و معرفی ارقام جدید مقاوم به شوری (14) (1) (15) (الف)
  8. استحصال آب بیشتر از محل کاهش تبخیر، کنترل سیلاب‌ها، آب‌های سبز و نامتعارف و بازچرخانی آب (14) (ب)
  9. احیاء و نوسازی قنات‌ها با تأکید بر توسعه و به‌کارگیری روش‌های نوین، نوآورانه و کم‌هزینه به‌منظور رقابت‌پذیر شدن این شیوه در مقایسه با سایر روش‌های ذخیره‌سازی آب (14) (ب)
  10. انتقال صنایع آب‌بر به نزدیکی سواحل و پایانه‌های صادراتی (14) (19) (ب)
  11. جايگزينی توليد برق از منابع آبی و استفاده از سایر انرژی‌ها با به‌کارگيری فناوری‌های نوين و مشارکت بخش خصوصی (14) (ب)
  12. سیاست‌گذاری تشویقی و پیش‌بینی‌پذیر به منظور ساماندهی صادرات و واردات آب مجازی با در نظرگرفتن اولویت‌ها و مدیریت ریسک (14) (9) (ج)
  13. بازنگری در احداث و بهره‌برداری از سدهای کشور اعم از ساخته‌شده، درحال ساخت، در حال مطالعه با هدف تقويت سفره‌های آب زيرزمينی و روان‌آب‌ها در چارچوب مديريت جامع و يکپارچه حوضه‌های آبخيز (14) (ج)
  14. تأمین آب تالاب‌ها و سامانه‌های محیط زیستی (14) (17) (ج)
  15. جلوگیری از انواع آلودگی‌های شهری، صنعتی و ... در منابع آبی داخلی و ساحلی (14) (17) (ج)
  16. جلوگیری از خرد شدن و تغییر کاربری اراضی زراعی و باغی با تأکید بر خاک‌های کلاس یک، دو و سه (15) (4) (الف)
  17. توسعه کشاورزی حفاظتی به منظور افزایش و نگهداری مواد آلی خاک، جلوگيری از فرسايش و شور شدن خاک‌های زراعی (15) (7) (17) (الف)
  18. ارتقاء شاخص‌های حاصلخیزی خاک و مواد آلی خاک (15) (2) (الف)
  19. تهیه نقشه­های مدیریت‌پذیر (25000:1)، پایش خاک‌های کشور و کاهش شوری و آلودگی‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک (15) (ب)
  20. افزايش ضريب نفوذ دانش و فناوری، تجهیز زیرساخت‌های هواشناسی و اطلاع‌رسانی هوشمند به بهره‌برداران بخش کشاورزی (16) (5) (7) (الف)
  21. ایجاد سامانه جامع پیش‌بینی، پیش‌آگاهی و هشدار مخاطرات اقلیمی و حوادث غیرمترقبه در بخش کشاورزی و اطلاع‌رسانی به‌موقع در مناطق پرخطر و آسیب‌پذیر به‌منظور انجام اقدامات پیشگیرانه و جبران خسارات (16) (ب)
  22. ارائه گزارش‌های دوره‌ای به منظور پیش‌بینی موارد آسیب‌پذیری بخش کشاورزی و غذا از تغییر اقلیم و اتخاذ راهکارهای فناورانه و نوآورانه سازگاری و مقابله با تغییر اقلیم و نوسانات آب و هوایی در بخش کشاورزی و غذا (16) (7) (ب)
  23. تقویت سیستم‌ها و امکانات تشخیصی قرنطینه‌ای و مرزبانی زیستی منطبق با اصول نوین پدافند غیرعامل (16) (17) (ب)
  24. تعیین میزان وابستگی تولید محصولات کشاورزی به اقلیم و برنامه‌ریزی به منظور کاهش اثرات و سازگاری با تغییر اقلیم با همکاری سایر کشورها، سازمان‌ها و مراکز علمی بین‌المللی (16) (17) (ج)
  25. حفاظت و مدیریت پایدار منابع طبیعی و افزایش توان اکولوژیک (ظرفیت قابل تحمل و توان بازسازی) در قالب طرح‌های جنگل‌داری، مرتع‌داری و بیابان‌زدایی (17) (الف)
  26. ارزش‌گذاری اقتصادی کارکردها و خدمات اکوسیستمی (منابع طبیعی) در حساب‌های ملی (17) (الف)
  27. غنی‌سازی مراتع با تأکید بر ارتقاء دانش و فناوری و توسعه زیرساخت‌ها و تجهیزات مورد نیاز از قبیل فرآوری و پوشش‌دهی بذر، استفاده از پهپاد برای توزیع بذر و سایر نهاده‌ها در مراتع، فناوریهای ارتقاء آبخوان‌داری، استفاده از تصاویر ماهواره و پردازش تصویر جهت مدیریت مراتع (17) (1) (7) (8) (ب)
  28. هوشمندسازی نظام سنجش، پایش و ارزیابی منابع طبیعی و ارزیابی اثربخشی طرح‌ها و فعاليت‌های اجرایی در این حوزه با بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند ماهواره‌های سنجش از دور، وسایل هوایی و زمینی بدون سرنشین و حسگرهای تشخیص و اندازه‌گیری نوری (17) (7) (ب)
  29. تمهید مشارکت واقعی بهره‌برداران در حفاظت، احياء و بهره‌برداری مسئولانه از منابع طبيعی و تدوین و اجرای قوانین و مقررات لازم (17) (4) (ب)
  30. مهار عوامل ناپايداری منابع طبيعی و بيابان‌زا و کنترل کانون‌های تولید گردوغبار و فرسايش خاک با همکاری سایر کشورها، سازمان‌ها و مراکز علمی بین‌المللی (17) (15) (ج)
  31. تبدیل حفاظت از منابع طبیعی به فرهنگ عمومی با استفاده از ظرفيت‌های آموزش و پرورش، آموزش عالی و رسانه‌ ملی، رسانه‌های جمعی و سازمان‌های مردم‌نهاد (17) (5) (12) (ج)
  32. ارتقای فرهنگ مدیریت دانش‌بنیان تولید و امانت‌مداری در بهره‌برداری از منابع پایه تولید شامل آب، خاک و تنوع زیستی در  بهره‌برداران از طریق برگزاری انواع برنامه‌های آموزشی ترویجی انفرادی، گروهی و انبوهی(17) (12) (ج)
  33. ارزیابی اثرات برنامه‌های توسعه کشور بر محیط زیست و منابع طبیعی (17) (ج)
  34. استعدادیابی و شناسایی اراضی مستعد برای توسعه زراعت چوب و تأمین زیرساخت‌های موردنیاز (از جمله تأمین منابع آبی) برای زراعت چوب در این اراضی (17) (ج)
  35. مدیریت واحد توسعه روستایی و عشایری با توجه به نقش اساسی این مناطق در تأمین امنیت غذایی (18) (4) (الف)
  36. طراحی الگوی مناسب توسعه روستایی و عشایری تولیدمحور متناسب با الگوی توسعه کشاورزی با تأکید بر حفظ روستاها و عشایر تولیدی و جلوگیری از یکجانشینی عشایر و تبدیل روستا به شهر (18) (19) (الف)
  37. کاهش فاصله برخورداری مناطق روستایی و عشایری با مناطق شهری و جلوگیری از رها کردن شغل کشاورزی و مهاجرت بی‌رویه از طریق به‌صرفه شدن ارائه خدمات عمومی در این مناطق (18) (19) (الف)
  38. طراحی الگوی مناسب برای توسعه گردشگری کشاورزی به‌ویژه از طریق حمایت از سکوهای (پلتفرم‎های) گردشگری و توانمندسازی روستائیان و عشایر، با تأکید بر امنیت زیستی و رعایت قوانین عرصه‌های کشاورزی (18) (11) (12) (الف)
  39. ارائه فرصت‌های سرمایه‌گذاری سودآور به روستائیان، حمایت از سرمایه‌گذاری و اعطای تسهیلات مناسب برای افزایش فرصت‌های شغلی و تنوع‏بخشي به مشاغل روستايي و عشايري (18) (3) (ب)
  40. توسعه نظام ترویج روستایی در بخش کشاورزی با تأکید بر استفاده حداکثری از ظرفیت‌های محلی و ارائه خدمات ترویجی و مشاوره توسط بخش خصوصی (18) (5) (ب)
  41. توانمند‌سازی زنان به‌ویژه زنان روستایی‌، عشایر و حاشیه شهرها در زمینه‌ غذا و تغذیه سالم (18) (12) (ب)
  42. شناسایی و احیاء دانش‌های بومی و میراث غنی کشاورزی ایران و تلفیق آن‌ها با دانش‌های نوین به منظور توسعه کشاورزی، روستایی و عشایری و توسعه زنجیره ارزش (18) (11) (ج)
  43. آینده پژوهی و رصد تغییرات جمعیتی و برآورد نیازهای تغذیه‌ای جامعه‌ی ایرانی مرتبط با این تغییرات (19) (ب)
  44. ساماندهی تنش‌های جمعیتی و کنترل مهاجرت‌های بی‌رویه به شهرها و مناطق شمالی و حاصلخیز (19) (14) (17) (ج)
  45. باز توزيع فضايي و جغرافيايي جمعيت به منظور حفظ و جذب جمعيت در سواحل خلیج‌فارس و درياي عمان متناسب با ظرفيت زيستي (19) (ج)

ماده 7- سازوکار اجرایی نمودن و نظارت بر اجرای سند

7- 1- شورای عالی انقلاب فرهنگی وظیفه سیاست‌گذاری کلان، هماهنگی کلان و نظارت کلان بر اجرای این سند را بر عهده دارد.
7- 2- ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور وظیفه رصد اجرای این سند را بر عهده داشته و بازنگری‌های لازم در سند و گزارش کلان مربوطه را در فواصل زمانی مشخص به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه خواهد نمود.
3-7- تصمیم­گیری و تدبیر ساختار و سازوکار اجرایی به منظور برنامه­ریزی، هماهنگی، انسجام­بخشی، تقسیم­کار نهادی، تدوین و اجرای نقشه راه و برنامه­های عملیاتی، نظارت و پایش اقدامات و شاخص­ها و تسهیل اجرای سند و همچنین به­کارگیری همه ظرفیت­های نهادی، مالی، انسانی، اجرایی و قانونی کشور به منظور اجرایی­سازی این سند در جهت نیل به امنیت غذایی بر عهده رئیس­جمهور است.
ماده 8- این سند مشتمل بر یک مقدمه، 8  ماده و یک تبصره در جلسه 881 مورخ 12/02/1402شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسات 166 و 167 مورخ 15/06/1401 و 12/07/1401 شورای  سـتاد راهبرى اجراى نقشـه جامع علمى کشـور به تصویب رسیده است و از تاریخ ابلاغ؛ لازم‌الاجرا است.

سید ابراهیم رئیسی
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی


رونوشت به انضمام يك نسخه مصوبه، به:
  • دفتر مقام معظم رهبري (مدظله‌العالی)
  • دفتر رئيس جمهور
  • مجلس شوراي اسلامي
  • شورای نگهبان قانون اساسی
  • قوه قضائیه
  • ديوان محاسبات كشور
  • معاونت امورمجلس رياست جمهوري
  • معاونت حقوقي رياست جمهوری
  • اداره كل تدوين و تنقيح قوانين و مقررات نهاد رياست جمهوري
  • دفتر بازرسي ويژه رئيس جمهور
  • وزارت دادگستري (براي درج در روزنامه رسمي كشور)
  • اداره کل حوزه ریاست و روابط عمومی
  • دفتر امور شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای معین
  • و اداره کل امور حقوقی و مجلس ابلاغ مي‌شود.
 
[1] به قیمت ثابت سال 1400
[2] - اعداد داخل پرانتز نشان‌دهنده راهبرد مرتبط با هر اقدام است. همچنین اقدامات با توجه به اولویت در سه دسته (الف، ب و ج) اولویت‌بندی شده‌اند.
[3] - با استفاده از یونجه، ذرت علوفه‌ای، سورگوم علوفه‌ای، شبدر، ارزن علوفه‌ای و سایر منابع تولید علوفه شامل بقایا و ضایعات محصولات کشاورزی
[4] - سورگوم، ارزن و تریتیکاله
[5] - کنجاله سویا، کلزا، آفتابگردان و پنبه
[6] - سیاست‌گذاری ساماندهی تأمین، تولید و مصرف محصولات تراریخت در چارچوب «سند ملی زیست‌فناوری» می‌باشد.



آخرین مصوبات

  • «واگذاری مأموریت مستندسازی، احیاء و بزرگداشت سنت دانشگاهی و نظام آموزش عالی ایران به دانشگاه تهران»
  • «اصلاح و تکمیل موادی از آیین‌نامه ستاد ملی زن و خانواده»
  • «تأیید انتخاب اعضای حقیقی هیأت امنای بنیاد سعدی»
  • «تأیید انتخاب اعضای حقیقی شورای سیاست­گذاری جایزه زنده‌یاد دکتر کاظمی آشتیانی»
  • «واگذاری تنظیم­‌گری، صدور مجوز و نظارت بر اتاق‌‏های فرار و کسب و کارهای مشابه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی»
  • «اصلاح و تکمیل موادی از اساسنامه دانشگاه بين‌المللي اهل‌بيت(عليهم‌السلام)»
  • «الزام کلیه مؤسسات آموزشی، تحقیقاتی و حرفه­ای در حوزه تخصصی بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به کسب مجوز فعالیت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی»
  • «آیین‌نامه شورای ارزشیابی هنرمندان صنایع‌دستی، هنرهای سنتی و میراث­داران تمدنی»
  • «تأیید انتخاب دبیر شورای فرهنگ عمومی»
  • «تعیین ترکیب اعضای هیأت مرکزی جذب اعضای هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان»
  • «اصلاح ماده 4 آیین‌نامه شورای تخصصی حوزوی»
  • «انتخاب نمایندگان شورای عالی انقلاب فرهنگی در هیأت­های عالی تجدیدنظر وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی»
  • «الزام وزارت آموزش و پرورش به تدوین نقشه راه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و الگوی ارزیابی اجرای سند و شاخص‌­های متناظر آن»
  • «اساسنامه سازمان ملی سنجش و ارزشیابی نظام آموزش کشور»
  • «اعطاء فرصت فراگیری زبان فارسی به دانشجویان بین‌المللی همزمان با تحصیل آنها در ایران»
  • «راه اندازی شهر جهانی نوآوری و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی و خلاق کشور»
  • «سند ملی موسیقی جمهوری اسلامی ایران»
  • «اساسنامه بنیاد ملی پویانمایی ایران»
  • «ارتقاء مركز تعاملات بين‌المللى علم وفناورى معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری به سازمان توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه بين‌المللى»
  • «امکان به‌­کارگیری اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها، مراکز و مؤسسات آموزشی و پژوهشی دارای هیأت امنای منصوب مقام معظم رهبری و یا اساسنامه مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در پست‌های مدیریت سیاسی»
  • آرم شورای عالی انقلاب فرهنگی

    اطلاعات تماس

    تهران، خیابان طالقانی، شماره 436

    کدپستی: 1591814313
    (+9821) 66976601 - 7