دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت کاهش تنوع مدارس گفت: سیاست شورا و ستاد تعلیم و تربیت حرکت به سمت کاهش تنوع مدارس است، چرا که هر نوع تنوعی که مبتنی بر استعداد، توانایی و نیاز دانشآموز نباشد، میتواند عدالت آموزشی را با خدشه مواجه کند.
سیدجلال موسویخطیر، با اشاره به سیاستهای شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه تنوع مدارس اظهار کرد: «سیاست شورا و ستاد تعلیم و تربیت بر این است که رویکرد کاهش تنوع مدارس دنبال شود؛ چرا که وجود انواع مختلف مدارس، در صورتی که مبتنی بر استعداد و توانایی دانشآموز نباشد، میتواند به عدالت آموزشی آسیب بزند. از نظر ما تنها تنوع مدارسی قابل قبول است که مبتنی بر استعداد و توانایی دانشآموز باشد. اکنون برخی انواع مدارس موجود، مبتنی بر استعداد و توانایی دانشآموز نیستند و شکلگیری آنها بیشتر تحت تأثیر سیاستهای مدیریتی قرار گرفته است.»
موسویخطیر با اشاره به مدارس استثنایی ادامه داد: «برای مثال، مدارس استثنایی به دلیل نیاز دانشآموزان و متناسب با تواناییهای آنان شکل گرفتهاند و وجود چنین مدارسی ضرورت دارد، اما در مورد برخی دیگر از انواع مدارس، چنین مبنایی وجود ندارد و باید مورد بازنگری قرار گیرند.»
عدالت آموزشی؛ آموزش متناسب با نیاز و توانایی دانشآموز
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: «عدالت آموزشی این است که بر اساس نیاز، توانایی و استعداد دانشآموز به او آموزش داده شود و هر نوع تنوعی که مبتنی بر این موضوع نباشد، نهتنها ما را به عدالت آموزشی نزدیک نمیکند، بلکه میتواند ما را از آن دور کند. بر همین اساس، یکی از اولویتهای چهارگانهای که رئیسجمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی به ستاد تعلیم و تربیت ابلاغ کردهاند، تقویت مدارس دولتی و کاهش تنوع مدارس است.»
موسویخطیر با اشاره به اقدامات انجامشده در این زمینه گفت: «خوشبختانه در این حوزه اقدامات خوبی در حال انجام است و وزیر آموزش و پرورش نیز بارها درباره این موضوع صحبت کردهاند که بتوانیم مدارس را با رویکرد هیأتامنایی و بدون دریافت هزینه برای خانوادهها اداره کنیم. منظور از موضوع این نیست که صرفاً عنوان «هیأتامنایی» به مدارس داده شود، بلکه باید رویکردهای مدیریتی و مالی موجود در این مدارس نیز مورد توجه قرار گیرد تا این مدارس بتوانند در چارچوب عدالت آموزشی فعالیت کنند.»
تقویت پرورش از دغدغههای اصلی نظام تعلیم و تربیت
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با اشاره به اهمیت بخش پرورشی در نظام تعلیم و تربیت اظهار کرد: «یکی دیگر از دغدغههای ما، موضوع پرورش است. ما وزارت آموزش و پرورش داریم، اما عموماً در عرصه عمل، بخش آموزش پررنگتر از بخش پرورش است؛ در حالی که این دو بال آموزش و پرورش هستند و در نهایت باید به تربیت منجر شوند.»
وی افزود: «در سند تحول بنیادین، ۶ ساحت تربیتی مورد توجه قرار گرفته است و اگر بخواهیم به این هدف برسیم، لازم است دو بال آموزش و پرورش در کنار یکدیگر و همراستا حرکت کنند تا بتوانیم تربیت مورد نظر را شکل دهیم.»
موسویخطیر با اشاره به تجربه نظامهای تعلیم و تربیت در کشورهای مختلف گفت: «همه نظامهای تعلیم و تربیت در جهان به دنبال تربیت شهروندانی هستند که متناسب با بوم و اقتضائات جامعه خود رشد کنند. در نظام تعلیم و تربیت فعلی ما نیز باید این رویکرد با جدیت بیشتری دنبال شود.»
محتوای پرورشی باید در متن مدرسه حضور داشته باشد
وی با تأکید بر ضرورت تقویت جایگاه پرورش در مدرسه گفت: «بهشدت معتقدیم رویکردهای پرورشی باید پررنگتر شوند. اگر بخواهیم موضوع را کاملاً میدانی بیان کنیم، در بسیاری از موارد محتوای پرورشی در نظام تعلیم و تربیت رسمی ما حضور پررنگی ندارد. برای مثال، زمانی که قرار است یک برنامه پرورشی، جشن، اردوی فرهنگی، ورزشی، تربیتی یا مذهبی در مدرسه برگزار شود، بهطور معلمان، مربیان و معاونان پرورشی باید از یک معلم دیگر درخواست کنند تا در انجام امور آموزشی به آنها کمک کند تا بتوانند برنامه مورد نظر را برگزار کنند.»
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: «در حالی که بهویژه در مدارس ابتدایی، شاهد این هستیم که در برخی کشورها، بعضی روزهای هفته دانشآموز بدون کتاب و درس معمول وارد مدرسه میشود و بخش قابل توجهی از برنامه آن روز به فعالیتهای تربیتی، اجتماعی، فرهنگی و مهارتی اختصاص پیدا میکند. چنین رویکردی برای تحقق ساحتهای تربیتی دانشآموزان اهمیت زیادی دارد.»
تقویت پرورش در اولویتهای تحول نظام تعلیم و تربیت
موسویخطیر با اشاره به اولویتهای ابلاغشده به ستاد تعلیم و تربیت اظهار کرد: «در کنار رویکرد سند تحول بنیادین، یکی از اولویتهای چهارگانهای که به ما ابلاغ شده، موضوع پرورش و تحول در امور پرورشی است. علاوه بر سند تحول بنیادین، رویکردهای جهانی نیز بر اهمیت پرورش تأکید دارند و بزرگان و مسئولان کشور نیز بارها بر اهمیت حوزه پرورشی تأکید کردهاند. در نظام تعلیم و تربیت آموزش و پرورش نیز اتفاقات خوبی در حال شکلگیری است که میتواند به تقویت این حوزه منجر شود.»
تأکید بر جایگاه پرورش در نسخه ترمیم شده سند تحول بنیادین
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین از توجه بیشتر به حوزه پرورش در نسخه ترمیم سند تحول بنیادین خبر داد و گفت: «ما در سند تحول بنیادین نیز نسخه ترمیم را در حوزه پرورش داریم و بر این موضوع تأکید زیادی میکنیم. در سند قبلی که به تصویب رسیده بود، عموماً واژگان مرتبط با آموزش بیشتر مورد استفاده قرار گرفته و در برخی بخشها موضوع تربیت و پرورش به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته بود، اما در نسخه ترمیم سند تحول بنیادین، این موضوع مورد توجه قرار خواهد گرفت.»
پرورش نوین؛ دانشآموزمحور و مدرسهمحور
وی همچنین درباره رویکرد پرورشی نوین و نقشآفرینی دانشآموزان در برنامههای فرهنگی، پرورشی و اجتماعی اظهار کرد: «نگاه ما به پرورشی نوین مثبت است و معتقدیم این رویکرد میتواند نقش دانشآموزان را در برنامههای مختلف فرهنگی، پرورشی و اجتماعی افزایش دهد. رویکرد پرورشی نوین چند امتیاز نسبت به رویکردهای گذشته دارد که یکی از مهمترین آنها دانشآموزمحور، مدرسهمحور و محلمحور شدن برنامهها است. این موضوع بسیار مهم است که دانشآموز و مدرسه احساس کنند در طراحی، برنامهریزی و اجرای فعالیتها نقش دارند.»
وی افزود: «وقتی دانشآموز احساس کند در طراحی و اجرای برنامههای مدرسه نقش دارد، میزان همراهی و مشارکت او نیز افزایش پیدا میکند و این مسئله میتواند به تحقق اهداف تربیتی کمک کند.»
ضرورت استفاده از فناوری و رسانه در برنامههای پرورشی
دبیر ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تغییر ابزارها و روشهای تربیتی در سالهای اخیر اظهار کرد: «در چند سال اخیر در حوزه تربیت و پرورش، ابزارها، روشها و برنامهها تا حدود زیادی تغییر کردهاند، اما این تغییرات در سیاستگذاری و برنامهریزی ستادی به همان میزان اتفاق نیفتاده است.در رویکرد نوین پرورشی تلاش میشود این فاصله نیز برطرف شود و از ظرفیتهای جدید برای تقویت برنامههای تربیتی استفاده کنیم.»
موسویخطیر با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای جدید گفت: «استفاده از رویکردهای فناوری، رسانهای و فضای مجازی میتواند در این مسیر مورد توجه قرار گیرد تا برنامههای پرورشی و تربیتی با شیوههای جدید و متناسب با نیازهای دانشآموزان اجرا شوند.»
وی خاطرنشان کرد: «اگر بتوانیم در کنار کاهش تنوع مدارس و حرکت به سمت عدالت آموزشی، جایگاه پرورش را نیز در نظام تعلیم و تربیت تقویت کنیم و در این مسیر از ظرفیت دانشآموزان، مدارس، فناوری و رسانه استفاده کنیم، میتوان امیدوار بود که اهداف سند تحول بنیادین و رویکردهای جدید نظام تعلیم و تربیت با جدیت بیشتری دنبال شود.»
منبع:پانا
