دکتر ملکی گفت: بهروزرسانی فصل علوم انسانی، اجتماعی و هنر نقشه جامع علمی کشور در حوزه بینالملل با تکیهبر سه رویکرد پژوهشی، دانشگاهی و اجرایی بازتعریف میشود.
تهران – به گزارش شورای تخصصی تحول و ارتقاء علوم انسانی: دکتر ملکی، رئیس مرکز سیاست پژوهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در جلسه کمیته ویژه بینالملل شورای تخصصی تحول و ارتقاء علوم انسانی، از آغاز فاز جدید تدوین سند نقشه جامع علمی کشور با رویکردی شبکهای، داده محور و کاملاً عملیاتی خبر داد. وی تأکید کرد که کارآمدی نسخه جدید نقشه، منوط به همافزایی میان سه شبکه پژوهشی، دانشگاهی و اجرایی و همچنین ایجاد یک زیرساخت ملی تحلیل شناختی است تا سند از حالت ایستا خارجشده و به یک برنامه پویا تبدیل شود.
دکتر ملکی در این نشست، با تأکید بر اهمیت علوم انسانی اسلامی در عرصه جهانی، اظهار داشت: «در شرایط تحولات سریع جهانی، استمرار کارآمدی نقشه جامع علمی کشور، مستلزم بهروزرسانی هدفمند، مبتنی بر دادههای علمی و واقعیتهای میدانی حوزه علوم انسانی اسلامی است. برای این منظور، سه شبکه کلیدی در حوزه علوم انسانی پیشنهاد دادند تا با پشتوانهای واقعی و رویکردی عملیاتی، بهروزرسانی را پیش ببرند.»
سه شبکه کلیدی، پل ارتباطی علم، اجرا و اهداف بینالمللی
ایشان مأموریت سه شبکه کلیدی را در راستای بازنگری نقشه جامع علمی کشور، با هدف اصلی تضمین تحقق اهداف بینالمللی علوم انسانی اسلامی و پر کردن شکاف بنیادین میان نظریه اسلامی و عمل جهانی تبیین کرد:
- شبکه پژوهشی (تولید دادههای استراتژیک):
این شبکه مأموریت دارد با ورود به همکاریهای هدفمند بینالمللی با متخصصان تراز اول، سفارش پژوهشهای استراتژیک را برای تکمیل شکافهای اطلاعاتی لازم در مواجهه با چالشهای جهانی صادر کند. هدف اصلی، تولید مستقیم دادههای کاربردی و بومی است که پشتوانه علمی لازم را برای بازطراحی ساختارهای تئوریک علوم انسانی کشور، منطبق با اصول اسلامی و الزامات عرصه بینالملل، فراهم آورد.
- شبکه دانشگاهی (تزریق گفتمان منسجم):
بهعنوان محور تزریق دانش سازمانیافته و متعهد به نقشه جامع، این شبکه وظیفه دارد تا دانش اساتید متدین و متخصص حوزه علوم انسانی اسلامی سراسر کشور را بهصورت پیوسته به نقشه جامع علمی تزریق نماید. این شبکه مسئولیت ایجاد گفتمان علمی منسجم و روشمند پیرامون راهبردهای ملی در مواجهه با مکاتب فکری غربی و ترویج دستاوردهای علمی ایران در مجامع بینالمللی را بر عهده دارد.
- شبکه اجرایی (تضمین انطباق میدانی و جهانی):
این شبکه، با همکاری سازمانهای فعال در روابط فرهنگی، دیپلماسی علمی و بینالملل، مأموریت دارد اطلاعات و بازخوردهای میدانی را بهطور مستمر به تیم مرکزی منتقل کند. کارویژه این شبکه، تضمین انطباق مفاد نقشه با واقعیتهای میدانی جهانی و اطمینان از اینکه استراتژیهای تدوینشده، قابلیت اجرایی و تأثیرگذاری لازم را در محیط بینالملل دارا هستند.
مشارکت بینالمللی، ابزار تحقق اهداف تمدنی
فاز جدید بازنگری نقشه جامع علمی کشور، بهویژه در ساحت علوم انسانی اسلامی، مستلزم یک تغییر پارادایم از حالت اسنادی ایستا به برنامهای پویا و بینالمللی است. در این راستا، دکتر ملکی بر تفکیک میان “هدف” و “ابزار” در حوزه تعاملات خارجی تأکید کرد: مشارکت بینالمللی: ابزاری برای تحقق اهداف تمدنی، نه هدف غایی
دکتر ملکی تصریح کرد که هدف از تعاملات خارجی و مشارکتهای بینالمللی، صرفاً تبادل علمی یا امضای تفاهمنامه نیست؛ بلکه این مشارکتها باید مستقیماً در خدمت اهداف کلانتر نظام یعنی ارتقای جایگاه علمی و تمدنی جمهوری اسلامی ایران در سطح جهانی قرار گیرند. این رویکرد، بهخصوص در حوزه علوم انسانی اسلامی که حامل گفتمانهای هویتی است، اهمیت مضاعفی مییابد.
ابزارهای تحقق این هدف تمدنی عبارتاند از:
- شکلدهی کنسرسیومهای علمی و فرهنگی مشترک: تمرکز بر ایجاد ائتلافهای علمی با نهادهای بینالمللی که آمادگی تعامل بر اساس مبانی فکری و روششناختی مورد تأکید سند را دارند، بهمنظور تولید مشترک دانش و افزایش ضریب نفوذ گفتمان اسلامی-ایرانی.
- تأسیس آزمایشگاههای مشترک: ایجاد زیرساختهای فیزیکی و مجازی برای پژوهشهای عملیاتی مشترک با نهادهای خارجی، بهویژه در حوزههایی که علوم انسانی اسلامی میتواند پاسخهای جدیدی برای معضلات جهانی (مانند اخلاق زیستفناوری، حکمرانی داده و عدالت اجتماعی) ارائه دهد.
دکتر ملکی نتیجهگیری کرد که موفقیت این بازنگری نقشه جامع علمی کشور در گرو پیوند سهگانه است: «نقشه جامع علمی کشور باید به یک برنامه پویا و بینالمللی قابل تعامل تبدیل شود. این سه شبکه [پژوهشی، دانشگاهی، اجرایی] در کنار مرکز ملی تحلیل دادهها، تضمین میکنند که دانش [تولید شده توسط دانشگاهیان]، تجربه [کسب شده توسط پژوهشگران] و اجرا [پیادهسازی توسط بدنه اجرایی در تعامل با جهان] در مسیر واحدی برای تقویت قدرت نرم فرهنگی کشور حرکت کنند.» این رویکرد، بهوضوح نقشه جامع علمی کشور را از یک سند استاتیک به یک موتور محرک بینالمللی برای صدور دستاوردهای علوم انسانی اسلامی تبدیل میکند.
منبع:شورای تخصصی تحول و ارتقاء علوم انسانی