فهیمه فرهمندپور، رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، در همایش «بازخوانی و تحلیل پیامهای رهبر انقلاب» که 11 خرداد ماه در مرکز فرهنگی هنری امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد، گفت: در مواجهه با اندیشههای امام شهید در حوزه خانواده، فعالان علمی و میدانی این حوزه اذعان دارند که ما با اقیانوسی از محتوا، اندیشههای مواج، عمیق و تخصصی مواجه هستیم و ایشان از همه افراد در حوزه زنان و خانواده، متخصصتر و دارای اندیشههای عمیقتری بودند.
وی گفت: در جلساتی که ایشان اختصاصاً به این حوزه میپرداختند همه ما از ایشان میآموختیم به همین دلیل حداقل دهها عنوان کتاب، رساله و پایاننامه درباره نظرات ایشان در حوزه زنان و خانواده تألیف شده است. یکی از نظرات عمیق ایشان، نظریه «الگوی سوم زن مسلمان» است که قابلیت ارائه جهانی دارد و باید مبنای تولید فکر، نظر، اقدام و اجرا قرار گیرد.
در ادامه رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده در مقایسه با حجم اطلاعات و دادههایی که در طول بیش از 40 سال ریاست جمهوری و رهبری امام شهید در این عرصه تولید شده بود، به محدودیت فعلی مجموعه دادههای موجود از دیدگاهها و بیانات امام سوم انقلاب اشاره کرده و گفت: به دلیل این محدودیت، دسترسی ما به محتوای مرتبط با موضوع خانواده به صورت خاصتر، محدود است.
فرهمندپور به پیامهای رهبر کنونی انقلاب، حضرت آیتالله امام سید مجتبی خامنهای اشاره کرد و گفت: صرف نظر از پیامهایی که به مناسبت شهادت شهدای شاخص صادر گردیده، حدود 12 پیام از طرف امام سوم صادر شده است. برخی از این پیامها به موضوعات خاص متمرکزند، اما برخی دیگر مثل پیام نوروزی به موضوعات و مخاطبان عامتری مرتبطند. اولاً در مطالعه مجموع این ۱۲ پیام، برداشت اولیه مخاطب این است که ایشان فردی به شدت خانوادهگرا هستند.
وی برای نمونه گفت: در پیامی که به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب منتشر شد، ایشان عامل مهم تعالی روحی و معنوی رهبر شهید را خدمت به پدر بزرگوارشان که در کهولت و بیماری بودند، معرفی میکنند و یا در پیامی به عنوان شخص اول مملکت از همسر مهربان، خواهر مهربان و خواهرزاده خود یاد میکنند. فرهمندپور تأکید کرد: همه این واژهسازیها نشان میدهد که ایشان شخصیتی خانواده دوست و خانوادهگرا دارند.
فرهمندپور افزود: تقریباً در تمامی این پیامها، ایشان از کودکان و نوزادان شهید نیز یاد کردهاند و در همه پیامها به خانواده شهدا توجه ویژه نشان دادهاند. مجموع پیامهای ایشان نشان میدهد که ایشان فردی خانوادهگراست و احساس پشت متنی که قلم زده شده، حاکی از توجه ویژه به خانوادهگرایی است.
رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده گفت: صرفنظر از این گرایش عاطفی، اگر بر محتوای پیامهای ایشان تمرکز کنیم، باید گفت: نکات مندرج در پیام رهبر انقلاب که به شکل مستقیم به خانواده اشاره داشته باشد، محدود است. برای نمونه در پیام روز معلم، ایشان از«والدین به عنوان نخستین مربیان فرد» تعبیر کردهاند. یا در پیام چهلمین روز شهادت امام شهید، بر بازگشت خانوادهها به زندگی عادی و سر و سامان دادن به نوْمُزدوجها با رعایت ملاحظات تأکید دارند. همچنین در پیام روز معلم، بر اهمیت نقشآفرینی خانوادهها در اداره مدرسه و دانشگاه تأکید داشتند. اینها مواردی است که مستقیماً از پیامهای ایشان مرتبط با خانواده است.
اما نباید این محدودیت توجه مستقیم باعث شود که تصور کنیم اساساً ایشان به خانواده کم توجه داشتهاند.
فرهمندپور در پاسخ به این پرسش که آیا توجه به خانواده در پیام رهبر انقلاب محدود بوده است؟ گفت: ظاهراً تصور میشود اشاره مستقیم به خانواده در پیام ایشان مشهود نیست و ایشان هویت کلانتری مثل «ملت» را در پیامهای خود مد نظر قرار دادهاند، در حالی که در نگاه پدر شهیدشان، اولویت با هویت خانواده بود و خانواده در نظر ایشان مهمتر و پررنگتر از هویت جامعه به نظر میرسید.
فرهمندپور تأکید کرد: اما این نتیجهگیری ظاهری، نادرست است. وقتی به شکل وسیعتر نگاه میکنیم، متوجه میشویم وقتی ایشان در پیام خود از تعبیر «مردم» یا «آحاد ملت» یا تعابیر مشابهی استفاده میکنند، اتفاقاً منظورشان توجه به خانواده و شکلگیری هویت کلان مردم در قالب هویتهای متکثر خانوادگی است. وی گفت: با این برداشت شما میتوانید در تمام پیامهای ایشان به جای «ملت»، «خانواده» را جایگزین کنید و میبینید که کاملاً گویا و معتبر است.
رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده در چگونگی کشف این ارتباط و جابهجایی افزود: روز طبیعت جزو خانوادگیترین سنتهای ماست که به هیچ عنوان مستقل از خانواده قابل تصور نیست. اما ایشان حتی در پیام خود در روز طبیعت نیز از «آحاد مردم» یاد کردند. این، نشان میدهد که هروقت ایشان از مردم یاد میکنند، منظور همان خانواده یا خانوادهها است. به گفته فرهمندپور، پیوند «مردم» و «خانوادهها» در نگاه ایشان آنقدر عمیق است که با ادبیات «مردم» و «ملت» از خانواده یاد میکنند.
فرهمندپور در ادامه به سرفصلهای مطالبات ایشان از خانوادهها پرداخت. از جمله؛ نقشآفرینی در میدان، ارتقای معنویت، مواسات و همدلی، تأکید بر مصرف کالای داخلی، درختکاری و افزایش جمعیت به عنوان عامل اقتدار ملی.
وی گفت: از این توزیع مسئولیت و مطالبه از خانواده میتوان فهمید در حالی که سالها خانواده در فهرست مسائل کشور قرار داشت و مسائل خانواده مانند؛ ازدواج جوانان، کاهش فرزندآوری، طلاق و اعتیاد و دیگر موارد چالشهایی را بر کشور تحمیل میکرد، در نگاه رهبر انقلاب، خانواده مسئله نیست، بلکه خودش راه حل است که نه تنها چالشی را متوجه نظام نمیکند که قرار است حامی نظام بوده و مسائل نظام را هم حل کند. ظرفیتی که شاید چند دهه است که از آن غفلت شده است.
رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده تأکید کرد: راه برونرفت از مشکلات کشور مانند مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی این است که خانواده را در فهرست راه حلها قرار دهیم. مأموریت رهبر انقلاب برای خانواده، ارتقاء «عاملیت» آن است؛ به این معنی که خانواده مسئله و مشکل نیست، بلکه ظرفیت پیشرانی، عاملیت و تحول دارد و خودش عامل حل مشکلات است.
فرهمندپور در خاتمه گفت: علاوه بر ارتقاء عاملیت خانواده برای حل مشکلات امروز، باید با افق گشایی پیشروی خانواده، حرکت آن را در حل مسائل آینده در افق کلان کشور نیز ببینیم و بیاموزیم که نگاه به جامعه بدون نگاه به خانواده امکانپذیر نیست.
|