کد خبر:28758   تاریخ انتشار: یـک شنبه ، 30 آذر سال 1404 ساعت 13:36:0

همبستگی اجتماعی؛ ستون اصلی مهار دشمن در جنگ‌های آینده

در نشست تخصصی «تبیین سازوکارهای همبستگی اجتماعی با نگاهی به تجربه جنگ ۱۲ روزه» که با حضور دکتر علی اصغر پورعزت استاد دانشگاه تهران و دکتر مهدی رضائیان دبیر میز جنگ شناختی در ستاد فرهنگی و اجتماعی برگزار شد، سخنرانان به ارائه تحلیل‌های عمیق خود پیرامون عوامل موفقیت کشور در این بحران و الزامات آینده پرداختند.


به گزارش مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، در ابتدای این نشست، دکتر پورعزت با ارائه تحلیلی جامع، عملکرد چهار رکن اساسی «مردم، نظامیان، حکمرانان و سیستم حکمرانی (بوروکراسی)» را در خلال جنگ ۱۲ روزه مورد واکاوی قرار داد. وی عملکرد مردم در حفظ آرامش، حمایت و مشارکت آگاهانه را «عالی» و عملکرد نیروهای نظامی و امنیتی را نیز «عالی و باورمند» توصیف کرد. اما وی در عین حال به دو نقطه ضعف کلیدی اشاره کرد: اعتماد پایین مردم به صلاحیت و شایستگی حکمرانان و ضعف در شناسایی نفوذی‌ها توسط برخی بخش‌ها.
دکتر پورعزت در نقد عملکرد حکمرانی، به تفاوت عملکرد مسئولان پرداخت و آن را طیفی از «عالی» تا «فاجعه» دانست. اما تأکید اصلی وی بر عملکرد «سیستم حکمرانی (بوروکراسی)» بود که آن را «فاجعه‌بار» با مشخصه‌های «سرعت کم، صلابت کم و قاطعیت کم» خواند و دلیل آن را «فقدان دانش طراحی، ناشایستگی و نفوذپذیری» عنوان کرد.
الگوی سه‌گانه بوروکراسی و تأثیر آن بر همبستگی ملی
وی برای تبیین بهتر، الگوی سه‌گانه‌ای از بوروکراسی ارائه داد: بوروکراسی خوب (پیشرو): خدمت‌گزار مردم، تصمیم‌گیر سریع و هوشمند، شفاف، مشارکت‌جو که پیامد آن تقویت اعتماد و تاب‌آوری اجتماعی و تثبیت مشروعیت است. بوروکراسی بد (منفعل): روزمره، کند و مردد، ارتباط صوری با مردم. پیامد آن تضعیف تاب‌آوری و فرسایش نهادی است و بوروکراسی زشت (فاسد): منفعت‌جو، تصمیم‌گیر به نفع خاص، فریب مردم. پیامد آن ویران‌گری تاب‌آوری و ایجاد خشم اجتماعی که به فروپاشی مشروعیت می‌انجامد.

دکتر پورعزت نتیجه‌گیری کرد: حکمرانی هوشمند، با اعتماد به مردم و تبدیل بوروکراسی فاجعه به بوروکراسی پیشرو، می‌تواند ستون همبستگی اجتماعی را تقویت و دشمن را مهار کند. اصل بنیادین، مردم‌محوری است.
تحلیل ابعاد امنیتی و نقش همبستگی مردمی
در بخش دیگر این نشست، دکتر مهدی رضائیان به تحلیل عوامل مؤثر در تقویت امنیت ملی و انسجام داخلی پرداخت. وی با اشاره به «تشدید فعالیت‌های خصمانه و طراحی عملیات‌های پیچیده اطلاعاتی دشمن پیش از جنگ»، سه رکن اصلی پیروزی را «عنایات الهی و کشف به موقع نقشه‌های دشمن»، «رهبری حکیمانه و ثبات قدم مسئولان عالی رتبه» و «سرمایه اجتماعی و همبستگی مردمی» دانست.
دکتر رضائیان با تأکید بر پدیده «جنگ شناختی» به عنوان اولویت دشمن، اظهار داشت: هدف دشمن تضعیف باورها و اعتماد مردم پیش از تهاجم نظامی بود. پیروزی در این عرصه نرم، که با تلاش دستگاه‌های فرهنگی و رسانه‌ای و نیز خرد جمعی مردم محقق شد، پیش‌نیاز موفقیت در میدان سخت بود. اتحاد بی‌سابقه اقوام و مذاهب و حمایت آگاهانه مردم از سیاست‌های دفاعی، معادله دشمن را برهم زد.