به گزارش مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، به تنوع و گستردگی مراکز آموزش عالی استان آذربایجان شرقی اشاره کرد و گفت: این استان دارای ۷۷ مرکز علمی و دانشگاهی است که شامل دانشگاه‌های دولتی، غیردولتی، آزاد، پیام نور، علوم پزشکی، هنر اسلامی تبریز، شهید مدنی، سهند، فنی‌حرفه‌ای، علمی‌کاربردی و فرهنگیان می‌شود. این تنوع، سرمایه‌ای گران‌بها برای توسعه علمی نه‌تنها استان، بلکه کشور است.

وی افزود: علاوه بر دانشگاه‌ها، حضور ۸۳ نشریه تخصصی وابسته به این مراکز، سطح علمی و فرهنگی استان را بالا برده است. همچنین، حوزه‌های علمیه قدیمی این منطقه، ریشه‌دار از عصر خواجه نصیرالدین طوسی هستند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به خواجه نصیرالدین طوسی، از ارادت خود به این عالم بزرگ یاد کرد و گفت: امیدوارم این هفته در پژوهشی که در دانشگاه خواجه نصیر درباره شخصیت و جایگاه علمی ایشان انجام می‌شود، بتوانیم جایگاه واقعی این بزرگوار را بازگو کنیم.

وی همچنین از شهدای علم و فرهنگ این سرزمین — از جمله شهید مدنی، شهید قاضی‌طباطبایی و شهید آل‌هاشم — یاد کرد.

استاد خسروپناه تأکید کرد که شورای عالی انقلاب فرهنگی در برش‌های استانی دخالت مستقیمی نداشته، اما همواره در جهت راهبری، هماهنگی و پشتیبانی از پروژه‌های فرهنگی فعال بوده است. وی با اشاره به سندهای استراتژیکی مانند سند مهندسی فرهنگی، گفت: این سند با عقل جمعی و مشارکت گسترده نوشته شده و اجرای آن به استان‌ها واگذار شده است. اما متاسفانه در برخی جاها از ظرفیت حوزه‌های علمیه و دانش فقهی به‌خوبی استفاده نشده است.

استاد خسروپناه دو نمونه عینی از چالش‌های فرهنگی را که در سه سال گذشته در صدد حل آن‌ها بوده، برشمرد: برنامه‌هایی مانند پیوند حکمت و موسیقی را با بیان گوشه‌های ناشناخته از موسیقی ایرانی تنظیم کردیم، اما پس از تولید، مجوز صادرات داده نشد. سه سال طول کشید تا ضوابط نمایش خانگی را در وزارت ارشاد و صدا و سیما منطقی‌سازی کنیم و از ممانعت‌های افراطی عبور کنیم.

وی ادامه داد: در شورای زنان و سلامت، پژوهشی نشان داد که بیماری‌های روانی و جسمی خاصی در میان بانوان وجود دارد که منجر به سقط‌های نامطلوب و معلولیت‌های جنینی می‌شود. این پدیده، علاوه بر آسیب‌های روحی، هزینه‌های سنگینی بر نظام سلامت تحمیل می‌کند.

 از دانشگاه تا اشتغال: بحران ساختاری در علوم انسانی
استاد خسروپناه به بحران ساختاری دانشگاه‌های ایران، به‌ویژه در حوزه علوم انسانی، اشاره کرد و گفت: دانشگاه ما هنوز نسل دوم است؛ یعنی آموزش‌محور، نه پژوهش‌محور و نه مهارت‌محور. دانشگاه هنوز به الگوی موضوع‌محور پایبند است، در حالی که دنیا به سمت مسئله‌محوری حرکت کرده است.

وی افزود: این اختلال ساختاری، ریشه اصلی بیکاری فارغ‌التحصیلان است، نه تعداد دانشجو یا تعداد دانشگاه.

استاد خسروپناه با اشاره به اقدام شورای عالی انقلاب فرهنگی در اداری‌سازی رسیدگی به اختلافات آموزشی، گفت: ما هیئت عالی تجدیدنظر را راه‌اندازی کردیم. امروز دیوان عدالت اداری دیگر در پرونده‌های آموزشی و دانشگاهی ورود نمی‌کند و همه پرونده‌ها به این هیئت ارجاع می‌شوند. از سال ۱۴۰۲ تاکنون، مصداق موردی از دخالت دیوان در این حوزه به یاد نمی‌آورم.

استاد خسروپناه به ماهیت مهندسی فرهنگی پرداخت و گفت: برخی فکر می‌کنند وقتی می‌گوییم مسجد، یعنی امر به معروف و نهی از منکر. اما سؤال اینجاست: آیا فرهنگ مدیریت‌پذیر است؟ پاسخ مثبت است، اما نه با دستور و سلسله‌مراتب.

وی تصریح کرد: فرهنگ باید با عقلانیت، منطق و باورهای درونی انسان شکل بگیرد تا رفتار درست را به همراه داشته باشد. اگر از امر و نهی استفاده شود، ممکن است نتیجه‌ای جز فرهنگ تراژیک و رفتارهای شکلی به‌دست نیاید.

استاد خسروپناه در پایان از همه عوامل فرهنگی استان آذربایجان شرقی خواست تا با هم‌افزایی، ظرفیت‌های علمی و فرهنگی این سرزمین را در مسیر توسعه ملی به‌کار گیرند و گفت: این هیئت اندیشه‌ورز باید جلسات بیشتری داشته باشد تا ایده‌ها را پخته کنیم و به سوی اجرا ببریم.