به گزارش مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر سعیدرضا عاملی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، در گفتگویی که در مسیر راهپیمایی اربعین و در عمود ۸۳۳ انجام شد، این رویداد عظیم را نه فقط برای جامعه ایرانی، بلکه به عنوان یک نقطه عطف تحول در جامعه جهانی توصیف کرد. وی با اشاره به شور و اشتیاق وصف‌ناپذیر زائران، راهپیمایی اربعین را تجلی یک شکوهواره تمدنی خواند که در آن آرمان‌های عدالت‌خواهانه و ضد ظلم حضرت سیدالشهدا (ع) ظهور و بروز می‌یابد.

اربعین؛ خیمه تمدنی برای همه عدالت‌خواهان جهان

دکتر عاملی در ابتدای سخنان خود، اربعین را جلوه‌ای از تمدن اسلامی دانست که کارکرد اصلی آن، ایجاد تعلق، عضویت و حس افتخار در یک حوزه تمدنی است. وی اظهار داشت: امام حسین (ع) با قیامی که در کربلا خلق کرد، سرآغاز تمدن اسلامی را رقم زد. خیمه امام حسین یک خیمه تمدنی است که نه تنها مسلمانان، بلکه مسیحیان، ارمنی‌ها، بودایی‌ها و هر انسان آزاده‌ای که عطر عدالت‌خواهی ایشان را درک کرده، حول آن جمع می‌شوند.

رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران با اشاره به ویژگی‌های منحصر به فرد این راهپیمایی گفت: حضور بیش از ۲۵ میلیون نفر از بیش از ۶۰ ملیت، با تنوع سنی از کودک شیرخواره تا پیرمرد کهنسال، و مشارکت چشمگیر خانواده‌ها، اربعین را به نمونه‌ای کوچک از یک جامعه انسانی آرمانی تبدیل کرده است. وی افزود که بر اساس پیمایش‌های انجام شده، سفر اربعین تکرار می شود، بزرگترین راهپیمایی جهان است، بالاترین هدف شرکت‌کنندگان در این راهپیمایی، زمینه‌سازی برای ظهور حضرت مهدی (عج) است و این لبیک به حسین، در حقیقت لبیک به مهدی و آرمان‌های جهانی ایشان است.

مقابله با فرهنگ سرد و احیای انسان‌ها

دکتر عاملی تاکید کرد دین ما زنده است مبدا و مقصد تمدن اسلامی نیز زنده است. وی ذکر حسین ذکر الله است، آرامش و صلح محض در مسیر اربعین مشاهده می شود. وی با نقد فرهنگ سرد حاکم بر دنیای امروز که مشخصه آن بی‌انگیزگی، سردرگمی و بی‌آرمانی است، تصریح کرد: نسلی که در راهپیمایی اربعین شرکت می‌کند، نسلی هدفمند و آرمان‌خواه است. این جمعیت خسته اما راضی و آرام، مصداق احیای انسان‌هاست. اربعین انسان‌ها را زنده و جامعه بشری را احیا می‌کند.

وی با اشاره به آرامش و صلح کم‌نظیر حاکم بر این جمعیت میلیونی، آن را تجربه‌ای نسبی از دوران ظهور دانست و گفت: در طول ۱۳ سال حضورم در این مسیر، یک بار هم خشونت ندیدم. این آرامش، مصداق "أَلَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ" است و ذکر حسین، ذکر خداست.

تبیین دوگانه دین و دانش؛ بنیاد تمدن نوین اسلامی

بخش اصلی تحلیل دکتر عاملی به تبیین بیانات رهبر معظم انقلاب در چهلم شهدای هسته ای و فرماندهان خصوص دوگانه دین و دانش به عنوان زیربنای ایران اسلامی اختصاص داشت. وی با اشاره به نگاه تمدنی رهبر حکیم انقلاب، گفت: ایشان در گام دوم انقلاب نیز هدف‌گذاری تمدنی را مطرح کردند. جامعه پردازی و خودسازی در گام دوم تاکید داشتند و آن را زمینه ساز تمدن نوین اسلامی عنوان می کنند، این نگاه دقیقاً به این معناست که دشمن، اساس تمدن ایرانی را هدف گرفته است که بر دو پایه دانش و ایمان استوار است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی به مقایسه این الگو با وضعیت جوامع صنعتی غرب پرداخت و افزود: کشورهای پیشرفته صنعتی در بعد دانش و فناوری پیشرفت کرده‌اند، اما در بعد ایمان و معنویت دچار پسرفت شده‌اند. جامعه‌ای مانند آمریکا با وجود رتبه اول علمی و اقتصادی، با بحران‌های هویتی عمیق مانند ابهام جنسیتی در میان جوانان، گسترش همجنس‌گرایی و بی‌عدالتی شدید اجتماعی دست و پنجه نرم می‌کند.

دانش بدون ایمان؛ نیرنگی در خدمت ظلم

دکتر عاملی تأکید کرد که بزرگترین انحراف بشر امروز، جدایی دانش از ایمان است. وی با اشاره به جنایات رژیم صهیونیستی در غزه، اظهار داشت: اگر دانش مسیر ایمانی را طی نکند، می‌تواند به بمب اتم، سلاح کشتار جمعی و ابزاری برای کودک‌کشی تبدیل شود. این دیگر دانش نیست، بلکه یک نیرنگ است که در آن محاسبات علمی برای رسیدن به اهداف ضدانسانی به کار گرفته می‌شود. این ننگ بشریت است که دولت‌های غربی از رژیمی حمایت می‌کنند که با پیشرفته‌ترین سلاح‌ها، مردم را در صف غذا قتل‌عام می‌کند و فجایعی شبیه قرون وسطی را رقم می‌زند.

حفظ شتاب علمی؛ ضرورت راهبردی برای تحقق تمدن اسلامی

وی در پاسخ به اینکه چرا رهبر انقلاب در پیام تسلیت برای شهدا، بر حفظ شتاب علمی تأکید می‌کنند، اینگونه تحلیل کرد: این تأکید نشان می‌دهد که حرکت ایمانی ما یک حرکت دور از زمانه و دانش نیست. ایمان و علم از یک ماهیت مشترک برخوردارند؛ هر دو نورافشانی و هدایت می‌کنند. برای ساختن یک تمدن پیشرفته و در عین حال عادل و انسانی، باید این دو بال را همزمان تقویت کرد. ما فاصله داریم تا به یک حکمرانی مطلوب شبیه به دوران ظهور برسیم، اما مسیر درست، حرکت بر بنیان دانش پایه و ایمان عمیق است؛ دانشی که منشأ تسهیل زندگی مردم و تأمین عدالت اجتماعی باشد، نه ابزاری برای تخریب محیط زیست و به خطر انداختن سلامت انسان.

قدرت علمی، دوگانه‌های جعلی دین و دانش و ایرانیت و اسلامیت را منحل می‌کند

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر اینکه اربعین یک شکوهواره تمدنی اسلامی و منشأ تحول در علوم انسانی است، تصریح کرد: قدرت دفاعی دانش‌بنیان جمهوری اسلامی، برخلاف غرب، ماهیتی بازدارنده و صلح‌طلبانه دارد.

وی، با تبیین نسبت میان علم و قدرت، تاکید کرد که در دنیای امروز، موازنه قدرت بر پایه موازنه علم استوار است و پیشرفت‌های علمی، خلاقیت‌های دانشی و ابتکارات فناورانه، منشأ اصلی اقتدار کشورها محسوب می‌شود. وی با اشاره به تاکید همیشگی رهبر معظم انقلاب بر حدیث العلم السلطان، گفت: واقعیت این است که علم، قدرت تولید می‌کند و در این دنیای ظالمانه، اگر از لحاظ دانشی قدرتمند نباشیم، باید تن به ذلت بدهیم.

قدرت علمی ایران؛ بازدارنده و صلح‌طلب در برابر قدرت جنگ‌افروز غرب

دکتر عاملی با نقد رویکرد قدرت‌های جهانی به علم، اظهار داشت: جای تاسف دارد همین‌هایی که شعار دموکراسی و عدالت‌گرایی می‌دهند، ۷۰۰۰ کلاهک هسته‌ای دارند. محاسبات نشان می‌دهد اگر این کلاهک‌ها همزمان به کار بیفتند، دمای کره زمین به منفی ۵۰ درجه رسیده و حیات نابود خواهد شد.

وی قدرت نظامی جمهوری اسلامی را در نقطه مقابل این رویکرد توصیف کرد و افزود: قدرت نظامی ما برای صلح و بازدارندگی است، نه برای جنگ. این فرهنگ نظامی ایران بوده است. سردار سلیمانی شخصیتی بود که حتی به دشمن معاند اعلام می‌کرد فلان نقطه را می‌خواهیم بزنیم تا انسان‌های کمتری کشته شوند. چنین فرهنگی را در هیچ جایگاه قدرت نظامی جهان نمی‌بینید.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی موفقیت‌های دفاعی اخیر کشور را ناشی از قدرت علمی خواند و گفت: اینکه در ۱۲ روز جهان را خیره کردیم و توانستیم نقاط استراتژیک را بزنیم، رژیم صهیونیستی پس از 5 روز به دنبال آتش بس بود، به دلیل قدرت دفاعی دانش‌بنیان ما بود. سرداران ما صرفاً سرداران نظامی نبودند؛ سردار باقری، سردار سلامی و سردار حاجی‌زاده، سرداران علم و دانشی بودند که توانستند نظام دفاعی کشور را بر مبنای تحولات علمی راهبری کرده و از کشور صیانت کنند.

حل دوگانه‌های جعلی؛ از ایرانیت و اسلامیت تا دین و دانش

وی با انتقاد از تمدن غربی برای جداسازی دین از ساحت‌های مختلف زندگی، بیان کرد: در غرب ابتدا دین را از سیاست و سپس از علم جدا کردند و این احساس شرمندگی را به دیگر کشورها منتقل کردند که اگر در دانشگاه از دین و خدا صحبت کنی، نگاه عاقل اندر سفیه به تو می‌کنند. رهبر معظم انقلاب به درستی با تکیه بر تاریخ تمدنی ایران، که همواره توحیدگرا بوده و به سرعت به پیام اسلام لبیک گفت، این دوگانه‌ها را از بین بردند. برای ما، ایران منهای دین نیست و دین منهای ایران نیست.

دکتر عاملی با دعوت به وحدت ملی، رفتار رهبر انقلاب در تکریم اقلیت‌های دینی مانند حضور در منزل شهدای ارامنه را الگویی برای همزیستی محترمانه خواند و خواستار پرهیز از سخنان تفرقه‌انگیز و اتهام‌زنی در جامعه شد.

اربعین؛ شکوهواره تمدنی و ظرفیت تحول در علوم انسانی

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، پدیده اربعین را یکی از ظرفیت‌های کانونی و منحصربه‌فرد ایران و جهان اسلام برای تحول علمی و فرهنگی دانست و تاکید کرد که علوم انسانی رایج، که برخاسته از مسائل غرب است، توانایی توصیف و تبیین کامل این پدیده عظیم را ندارد.

وی تصریح کرد: علوم انسانی اگر می‌خواهد در ایران منشأ پیشرفت شود، باید ناظر به مسائل و ظرفیت‌های ایران باشد و قطعاً اربعین یکی از آن ظرفیت‌های کانونی است. مکتب اربعین، مکتب عدالت‌گرایی، مبارزه با تبعیض و تن به ذلت ندادن است.

دکتر عاملی با اشاره به حضور بیش از ۶۰ ملیت در راهپیمایی اربعین، این پدیده را متعلق به جهان دانست و از آن با عنوان شکوهواره تمدنی اسلامی یاد کرد. وی گفت: اربعین یک شکوهواره است که هر کس در آن حضور می‌یابد احساس عظمت می‌کند و غایبان نیز غبطه می‌خورند. این پدیده می‌تواند منشأ تحول در علوم انسانی باشد. همان‌طور که مکتب فرانکفورت بر پایه یک ایده ساده شکل گرفت، که صنعت فرهنگ، فرهنگ تولید می کند. درباره واقعه عظیم اربعین معتقدیم که یک مسیر مصلحانه و عدالت‌گرایانه برای بشر ایجاد کرده، حتماً می‌تواند منشأ علوم انسانی جدید شود. امام حسین تا آخرین لحظه دنبال گفتگو بود اما وقتی دریافت که نمی توان اختلافات را حل کرد وارد جنگ شد. 

یاد شهیدان دانشمند؛ آرمان‌گرایی در کنار جهاد علمی

دکتر عاملی در پایان سخنان خود با گرامیداشت یاد شهدای دانشمند کشور همچون شهید طهرانچی،  خاطراتی از تعامل خود با شهید طهرانچی و شهید ذوالفقاری بیان کرد و گفت: این دانشمندان عزیز ما در عین حال که برای رساندن قدرت صلح‌آمیز هسته‌ای ایران به سرمنزل مقصود شبانه‌روز نداشتند، با آرمان‌گرایی، خدادوستی و خداگرایی این مسیر را دنبال می‌کردند و این واقعاً مایه افتخار است. مسیر عاقبت‌بخیری ما از مسیر عاشورا و امام حسین (ع) می‌گذرد.


 

السلام علیکم یا اباصالح المهدى(عج) السلام علیک یاامین الله فى ارض وحجته على عباده.

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَباعَبْدِاللَّهِ وَ عَلَی الاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِناَّئِکَ عَلَیْکَ مِنّی سَلامُ اللَّهِ (اَبَداً) ما بَقیتُ وَ بَقِیَ اللَّیْلُ وَ النَّهارُ وَ لاجَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِکُمْ اَلسَّلامُ عَلَی الْحُسَیْنِ وَ عَلی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ عَلی اَوْلادِ الْحُسَیْنِ وَ عَلی اَصْحابِ الْحُسَیْنِ.

اربعین حسینی را برعاشقان امام حسین(ع) تسلیت عرض مینماییم.
شورای تخصصی تحول و ارتقاء علوم انسانی