کد: ۱۱۶۳۸۶۲       تاریخ انتشار: ۲۸ دي ۱۳۹۵

یادداشت اختصاصی دکتر صالحی امیری:
فرهنگ، زمینه و مقصد پیشرفت و تعالی است
دکتر سید رضا صالحی امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در یادداشتی اختصاصی به بررسی ابعاد مختلف موضوع فرهنگ پرداخته که متن کامل این یادداشت از نظرتان می گذرد:
فرهنگ به مثابه چشمه جوشانی است که همه انسان های تشنه فضیلت از آن سیراب خواهند شد. ریل توسعه از فرهنگ آغاز می شود و توسعه و پیشرفت در این سرزمین بدون پیشرفت فرهنگی به مقصد و مقصود نخواهد رسید. چالش های امروز جامعه در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ریشه در فرهنگ دارد. به عبارت دیگر فرهنگ، هم زمینه و هم مقصد توسعه و پیشرفت و تعالی است.
نظام فرهنگی در ایران مجموعه ای سامان یافته و نظام مند، هدفمند و پویا از مبانی اندیشه فرهنگی تا ساختارها، نهادها، قوانین، اهداف، برنامه ها و مدیریت فرهنگی است که به صورت یکپارچه و منسجم با رویکرد کل نگر و همه جانبه نگر در مسیر دستیابی به قله های تمدن و فرهنگ ایرانی و اسلامی حرکت می کند.
اجزای نظام فرهنگی در چارچوب گفتمان فرهنگی حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری به‌ عنوان گفتمان مسلط و حاکم بر همه اجزا و ابعاد و اضلاع نظام فرهنگی در حال حرکت است.
در این نظام فرهنگی که من آن را به منظومه فرهنگی تشبیه می کنم، مجوعه نظام و نهادها در یک ارتباط منطقی، عقلانی و اثربخش و در عین حال منسجم و متحد در حال حرکت هستند. بنابر این فرهنگ متولی های متعدد دارد و همه هم قانونی هستند و تنها راه اداره نظام های متکثر، «انسجام فرهنگی» است.
چارچوب های ارزش های حاکم بر جامعه ایران – دولت برآمده از همین نظام است و هویت فرهنگی ما چیزی خارج از هویت برخاسته از انقلاب نیست و نشأت گرفته از درخت تنومند انقلاب است.
رهبر معظم انقلاب نسبت به روند جاری فرهنگ همواره دغدغه مند بوده اند و این توجه مربوط به دیروز و امروز نیست و ایشان از آغاز رهبری شان و اوایل دهه هفتاد نسبت به خطر تهاجم فرهنگی در همه دوره ها به مسئولان نکات مهمی را گوشزد نموده اند. قطعا تذکرات ایشان باید نصب العین مسئولان قرار گیرد. بویژه که ایشان به عرصه فرهنگ اشراف کامل دارند و نظرات و تذکرات ایشان از منظر کارشناسی و صاحبنظرانه است.
بر اساس تأکیدات مقام معظم رهبری ضرورت ارتقای توانمندی فرهنگی دولت، نظام و جامعه بسیار مهم است و برای بالا بردن قدرت فرهنگ به تعبیر ایشان هم در عرصه‌های آفندی و هم در عرصه‌های پدافندی باید درهمه بخش ها و زمینه‌ها اهتمام ویژه داشته باشیم. بویژه که در یکی از سخنرانی ها تاکید نمودند: «در مسئله‌ فرهنگ، بنده احساس یک ولنگاری می‌کنم»؛
بر اساس گزارش هایی که پیرامون وضعیت اجتماعی کشور به محضر ایشان ارائه شده، بخشی از شکاف های اجتماعی موجود، ریشه در حوزه های مختلف فرهنگی دارد. بنابر این باید از خود سوال کنیم چه اتفاقاتی افتاده که فرهنگ ایرانی اسلامی ما که روزگاری سرآمد منطقه بود، به این وضعیت گرفتار آمده است. چرا "سبک زندگی"غربي همه گير شده و جاي "سبك زندگي ايراني اسلامي" را گرفته؟ چرا امكان "نفوذ فرهنگی "وجود دارد؟ چرا خطر "جنگ نرم برنامه ریزی شده با هدف تغییر باورهای مردم"جدي است؟
معتقدم ريشه همه اين ها در اين است كه نظام توليد و مصرف فرهنگي در چارچوب مرزهاي جغرافيايي و زميني محدود نشده و بين المللي است و ما در اين نظام به خاطر اهمال و فرصت سوزی، از جایگاه تولید کننده به جایگاه مصرف كننده سوق یافته ایم و در توليد فرهنگي مشاركتي نداريم.
متاسفانه بخش مهمي از مصرف فرهنگي ما از بيرون مرزها مي آيد. به دليل بين المللي بودن نظام توليد و توزيع فرهنگي نظارت و كنترل جوابگو نيست. بايد در توليد و عرضه مشاركت كنيم. براي حضور به مثابه توليد كننده نيز پيش زمينه هايي لازم است كه هم حمايت معنوي و حقوقي و فضاي آزاد توليد و تعاملات جهاني نياز است و هم سرمايه گذاري مادي. اگر محصول جذابی تولید کنیم حتما مورد استقبال قرار می گیرد. پس باید بپذیریم که بخشی از این ولنگاری محصول کم کاری نهادهای فرهنگی است تا با تولید آثار فاخر و مردم پسند سطح سلیقه جامعه را به سمت این آثار سوق دهند. من معتقدم اگر در عرصه فرهنگ به همگرایی، انسجام و ثبات و آرامش برسیم، دیگر زمینه ای برای ولنگاری فرهنگی باقی نخواهد ماند. در رابطه با رفع دغدغه ولنگاری فرهنگی حتما مشورت با خود اصحاب فرهنگ و گفت و گو با آن ها موثر خواهد بود و در فرایند تولید آثار هنری و کتاب و سایر تولیدات حضور و همراهی اصحاب فرهنگ و هنر و تعامل بین مدیران و اصحاب فرهنگ می تواند زمینه های ولنگاری فرهنگی را از میان بردارد.
مقام معظم رهبری در سخنرانی دیگری تاکید نموده اند: «بنده طرفدار جزم‌اندیشی، فشار و اختناق در عرصه فرهنگ نیستم، بلکه به آزاداندیشی اعتقاد راسخ دارم، اما آزاداندیشی به معنای ولنگاری و اجازه دادن به دشمن برای لطمه زدن نیست»
در تلاطم فرهنگی جهان امروز که از یک سو با قرائت های مجعول متحجرانه و متصلبانه از اسلام مواجهیم و از سوی دیگر فرهنگ پوچ گرایی و پوپولیسم رایج تبلیغ می شود، فرهنگ اصیل ایرانی و اسلامی باید خود را برای افق دهه های آینده طراحی و بازسازی کند. تحولات فرهنگی منتظر تصمیم و اقدام ما نمانده و لحظه ای درنگ و تأخیر، فاصلة ما را با پیشرفت و توسعه فرهنگ بیشتر می سازد.




تمامی حقوق این سایت متعلق به دبیرخانه شورایعالی انقلاب فرهنگی میباشد ©